Alles over Nijland

Deel

Zie ook

Historische kaarten van NijlandGewest: Polders, dijken en terpenlandRegio: Omgeving BolswardFoto's van NijlandHistorische foto's van NijlandBezienswaardigheden in Nijland

Nijland

Het komdorp Nijland ontstond op een kruispunt van wegen in de ingepolderde Middelzee. Het dorp ligt tussen Bolsward en Sneek. Ligging en bereikbaarheid spelen een belangrijke rol in de groei van het dorp. Zo deed de eerste stroomtram in Friesland, die tussen Sneek en Bolsward reed, het 1882 aan. Stille getuigen hiervan zijn de markante dorpsherberg die dienst deed als tramhalte en natuurlijk de Tramstraat. Nijland telt ongeveer duizend inwoners.

Geschiedenis
Nijland is gebouwd in de ingepolderde Middelzee. Het dorp ontstond rond het jaar 1275. In 2000 vierde het dan ook uitbundig het 725-jarig bestaan. Van oudsher is Nijland een echt boerendorp. Naast agrarische bedrijven vestigden zich in de loop der jaren ook andere bedrijven in het dorp. De goede ligging tussen de beide steden en de directe aansluiting op de A7 maken de plaats aantrekkelijk voor het bedrijfsleven. In 1992 werd aan de Hege Wier een bedrijventerrein aangelegd dat inmiddels is volgebouwd.

Bezienswaardigheden
Het oudste deel van het dorp rondom de Nederlands Hervormde Kerk is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Rondom de kerk ligt een kerkhof, dat wordt afgebakend door een gracht. Dit is het meest pittoreske deel van het dorp. Fraaie bruggetjes, origineel hekwerk en knusse dorpsbebouwing zorgen voor een pittoreske aanblik. De kerk dateert uit de 16de eeuw en is in de jaren tachtig van de vorige eeuw grondig gerestaureerd.
Aan het pad naar de kerk staat een beeldhouwwerk van Anne Woudwijk. Dit kunstwerk beeld de legende over het ontstaan van de kerk uit. Het verhaal gaat dat hier in de Middeleeuwen twee ossen aan elkaar waren gebonden. Precies op de plek waar de dieren stonden is de kerk gebouwd. Het kunstwerk bestaat uit twee stenen, die het leven en de dood uitbeelden.

Wonen en leven
Nijland ligt gunstig aan de snelweg A7. Het dorp ligt op slechts vijf kilometer van Sneek en drie kilometer van Bolsward. Het dorp heeft een multifunctioneel centrum De Mande, met daarin een basisschool, sportzaal, jeugdhonk en vergaderruimten. Het voetbalveld en de tennisbanen liggen hier vlakbij.
Daarnaast herbergt Nijland een eetcafé en een huisartsenpraktijk. Via het dorpskrantje It Nijslân worden de inwoners van het plaatselijke nieuws op de hoogte gehouden. In 1990 werd langs de weg Ysbrechtum-Nijland-Bolsward een fietspad aangelegd. Dankzij de ligging vlakbij de A7 zijn de inwoners per auto of bus snel in Bolsward en Sneek. Op deze steden is men ook aangewezen voor het volgen van voortgezet onderwijs.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Nijland

Het komdorp Nijland is het enige dorp dat in het drooggevallen en afgedamde zuidwestelijk deel van de Middelzee op een kruispunt van wegen is gesticht. Waarschijnlijk is dat in de 13de eeuw gebeurd, maar er zijn ook vermoedens dat de dorpsvorming al vóór 1100 plaatsvond.

De kern van het dorp ligt ten noorden van de weg Sneek-Bolsward die vanaf de 19de eeuw bepalend is geweest voor de ontwikkelingen van het dorp. Daardoor wekt Nijland tegenwoordig de indruk van een wegdorp. Bij het kruispunt staat de markante dorpsherberg die in de periode van de ontsluiting van het platteland door het spoor ook tramhalte werd. In 1882 reed tussen Sneek en Bolsward de eerste stoomtram van Friesland, een lijn die het ongeveer een halve eeuw uithield. Ten noorden van de hoofdverkeersroute door het dorp, de Tramstraat, ligt de eigenlijke dorpskom rondom het omgrachte kerkhof met rijzige kerk en toren. Aan de westzijde staat in een ruime tuin de witgepleisterde pastorie, die achter het pleister een hoge ouderdom verstopt. Noordelijker het vicarishuis dat in het muurwerk nog middeleeuws materiaal bevat. Aan noordzijde staat de oude pastorieboerderij. Aan het oostelijke gedeelte van de kerkgracht en de daarop uitkomende kleine straatjes en steegjes is de oudste, maar vaak sterk vernieuwde bebouwing te vinden. En zuidelijk een half open, gevarieerde bebouwingsstrook, waarin een statige kop-hals-rompboerderij opvalt. Al deze verschillend geaarde elementen in de dorpsbebouwing worden op een prachtige wijze bijeengehouden door het ruime, ovale kerkhofeiland.

Er is in de 13de eeuw een eerste godshuis gesticht, maar de laat-gotische dorpskerk dateert uit het begin van de 16de eeuw. In de noordmuur zijn nog stukken van de oude kerk verwerkt. Bovendien is het gemêleerd gele en rode moppenmateriaal bij de herbouw herbruikt wat levendig muurwerk heeft opgeleverd. De regelmatige afwisseling van grote spitsboogvensters en steunberen biedt een karakteristiek laatgotisch metrum. De forse toren met achtzijdige spits is een keer verhoogd. De klokken liften mee en er kwam een tweede reeks galmgaten.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Nijland op ToeristenkaartFryslân