Alles over Burdaard
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Burdaard

Burdaard

Het schilderachtige dorp Burdaard is ontstaan langs de oevers van de kronkelende Dokkumer Ie en ligt op de grens van het Friese kleigebied en de Dokkumer Wâlden. Ná Leeuwarden is dit de eerste plaats waar je de trekvaart via een brug kan oversteken. Verder stroomafwaarts, tot Dokkum, is nog één andere brug.
Vroeger was Burdaard een belangrijke rustplaats voor de scheepvaart en het kruisende verkeer over de weg. Hotel-Restaurant It Posthûs is nog steeds een prominente plek bij de ophaalbrug. Aan de zuidkant van het water ligt de Hervormde kerk uit 1851 op de eeuwenoude terp.
De 23 meter hoge molen de Zwaluw torent boven het weidse vlakke landschap uit. De molen trekt vele bezoekers, vooral doordat deze molen uniek is in zijn soort. Het is een gecombineerde molen die gebruikt wordt voor het zagen van hout en het malen van meel. Veel thuisbakkers weten via het smalle weggetje langs het water het molenwinkeltje te vinden. Het enthousiaste molenaarsechtpaar Tollenaar en de vele vrijwilligers vertellen u er alles over.
Uniek is het ook Ruurd Wiersmahûs, museum voor naïeve kunst. Na het ontploffen van een oliekachel beschilderde melkvaarder Ruurd Wiersma de wanden van zijn woonkamer. Dit leverde een kleurig panorama op waarbij de vier jaargetijden worden uitgebeeld.

Veel boten leggen in Burdaard aan om een paar dagen in dit knusse dorp te verblijven. Het dorp heeft ook een jachthaven. ‘s Zomers is het hierdoor gezellig druk met watersporters. Camping Mounehiem naast de molen biedt gasten gegarandeerd een mooi uitzicht als ze wakker worden. U kunt ook verblijven in de Bêd en Brochje van familie Kingma of vakantiewoning Het Werkmanshuisje.
Burdaard ligt langs de route van de beroemde Elfstedentocht, tussen Dokkum en Bartlehiem. U kunt deze route langs de Dokkumer Ee ook per fiets afleggen richting Leeuwarden of Dokkum. De Rietlandroute, van Holwerd naar Kampen, loopt ook langs Burdaard.
Wandelaars kunnen uit de voeten met vier historische wandelpaden en een Swalkrûte langs Tergrêft en Wânswert.

© Doarpswurk

Historie van Burdaard

Burdaard is een terpdorp en waterstreekdorp. Tot de gemeentelijke herindeling lag het in twee gemeenten. Het gedeelte ten zuiden van de Ee behoorde tot Dantumadeel, het noordelijke gedeelte – lang Wanswerd aan de Streek genoemd – tot Ferwerderadeel. Het dorp is enkele eeuwen voor het begin van de jaartelling ontstaan op een terp met een radiale verkaveling. De terp ligt meteen ten zuiden van de Ee.

De Ee werd spoedig in de 17de eeuw een belangrijke verkeersader in de sterk verbeterde waterstructuur in het noordoosten, waarop veel opvaarten uit de dorpen werden aangesloten. Het verkeer en handel over het water bevorderden dat bij Burdaard eerst aan de zuidzijde en daarna ook aan de noordzijde van de Ee – waar in 1647 het jaagpad voor de trekvaart kwam – lintbebouwing groeide met panden met handels-, nijverheids- en woonfuncties. Het werd een nieuwe nederzetting waarbij vooral aan de zuidzijde gesloten bebouwingswanden kwamen. Ongeveer in het midden van de bebouwing liet een particulier een brug over de Ee slaan, een brug waar voor de passage tot in de 20ste eeuw tol moest worden betaald. De door de geschiedenis bepaalde verschillen van de oevers zijn nog steeds te ervaren. Aan de jaagpadzijde liggen kades, aan de zuidzijde overtuinen die door een pad van de woningen zijn gescheiden.

De oude dorpskerk is in 1851 vervangen door een nieuw gebouw met spitsboogvensters en een forse geveltoren met een ingesnoerde spits. In hetzelfde jaar is de pastorie gebouwd. De afgescheidenen bouwden in 1861 een kerk; de huidige gereformeerde kerk kwam in 1893 aan de Wanswerder zijde tot stand.

Het voorheen zeer nijvere dorp heeft op de flanken nog belangrijke herinneringen. Aan de noordoostzijde is dat de grote houtzaag-, koren- en pelmolen ‘De Zwaluw’ uit 1875 waar 19de-eeuwse houten schuren omheen staan. De molen is na brand herrezen. Aan de andere zijde van Burdaard staat het kloeke gebouw van de agrarische, coöperatieve aankoopvereniging De Eendracht uit 1916, dat in 2003 ternauwernood van de ondergang is gered.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland