FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Earnewâld

Earnewâld

Hart van het Nationaal park De Alde Feanen
Een aantrekkelijke vakantieplaats in het Nationaal Park De Alde Feanen. Jachthavens, campings, een modern bungalowpark, een luxe hotel. Earnewâld heeft het allemaal, en meer.

Nationaal Park de Alde Feanen
Het waterdorp ligt in het wereldwijd unieke Nationaal Park De Alde Feanen. De diversiteit in landschap is groot: meren, plassen, vaarten, riet, grasland, bos. Het gebied biedt een weelderige flora en fauna. Er groeien ruim 450 plantensoorten en er broeden meer dan honderd verschillende vogels. Goed nieuws: het grootste deel van het gebied is gewoon toegankelijk per zeil- of motorboot, kano of roeiboot. En wie geen boot heeft, kiest voor een verkenning per rondvaartboot, fiets of via de unieke wandelpaden.

Skûtsjemuseum
De historische scheepswerf De Stripe, in de volksmond ook wel het skûtsje museum genoemd. Het museum heeft een verbazingwekkend uitgebreide collectie van historische beroepsschepen. Een skûtsje, een visaak, een wyldsjitter, een sloepje en een melkschouw. Naast deze schepen zijn er foto’s en video, waarmee het bestaan van een schippersfamilie uit het begin van de vorige eeuw tot leven komt. De historische scheepswerf bruist ook van de activiteit; zo worden er masten en zwaarden gemaakt, touw gedraaid en ijzer gesmeed.

Watersportdag
De jaarlijkse Watersportdag staat garant voor een dag met veel activiteiten in en rondom de passantenhaven. Klompkesilen bij de pont, een demonstratie van modelboten op het Pizelplak of een rondvaart met een stoere sleper of opdrukker. De verschillende Friese shantykoren zorgen voor een gezellig muzikaal spektakel.

Tips
• Maak vanuit Earnewâld een uitstapje naar het Ooievaarsstation Eibertshiem en het naastgelegen informatiecentrum De Reidplûm van de Friese natuurvereniging It Fryske Gea. De ooievaars vliegen vrij rond, en zijn vooral in de avonduren veel in de buurt van Eibertshiem te zien.

• De WetterBus zorgt voor de verbinding van Leeuwarden en Drachten met Earnewâld, met de WetterBusBoot (Munot) vaart u dwars door het Nationaal Park met als opstapplaatsen Drachten, Earnewâld, Grou en de Veenhoop/Hooidammen. Zowel een ritje per bus als een rondvaart per boot is al een attractie op zich.

© Beleef Friesland

Historie van Earnewâld

Earnewâld is een streekdorp aan het water dat na de Middeleeuwen aan het Eernewoudsterwijd is ontstaan. In de eeuwen dat het verkeer en transport nog voornamelijk over het water plaatsvonden was het dorp goed ontsloten.

In de Tegenwoordige Staat van Friesland werd in 1786 gemeld: ‘’t kleinste en afgelegenste dorp der geheele Grieteny. De Kerk van dit dorp heeft een stompen toren, en weinig huizen rondom de kerk, ook in ’t geheel maar 13 stemmende plaatsen. Naar dit dorp loopt geen rydweg; dus kan men derwaards alleen te lande komen, midden in een droogen Zomer, over de laage Garypster landen; doch de vaart is zeer gelegen en vermaakelyk, dewyl hier alle schepen uit de Drachten, Oudega, Smallenee en Beetsterzwaag moeten voorby vaaren, om voorts, over Wartena, naar Leeuwarden te komen.’

Ondanks de gunstige ligging is het een klein dorp gebleven omdat het temidden van de veenlanden lag. Daar werd aan het einde van de 18de eeuw vooral ten westen van het dorp volop turf gegraven en gebaggerd. Op de grietenijkaart van Tytsjerksteradiel in de Schotanus-atlas van 1716 is van deze activiteiten nog niets te zien. Op deze kaart is de kerk met de ‘stompe’ toren afgebeeld: een zadeldaktoren die in 1794 is vervangen door de huidige kerk met een driezijdig gesloten koor, een ongelede toren en een ingesnoerde naaldspits. Hierin hangt een luidklok van Geert van Wou uit 1500.

De veenderij die tot in de 19de eeuw werd voortgezet, liet bij het dorp een bijzonder petgaten- en plassengebied achter. Het bood in de 20ste eeuw alle mogelijkheden tot de ontwikkeling van vroeg watertoerisme, waarna ook de natuurlijke waarde werd onderkend. Voor deze ‘Alde Feanen’ werd door It Fryske Gea een beleid ontwikkeld, waarbij beide aspecten kansen tot ontwikkeling kregen. Aan de overkant van het Wijd is een groot recreatiedorp ontwikkeld en ten oosten van het dorp het bedrijventerrein De Stripe met passende activiteiten, waaronder een scheepswerf voor skûtsjes. De 18de-eeuwse woudboerderij ‘It Kokelhûs’ is tot museum ingericht.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Peter Karstkarel