Alles over Goënga
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Goënga

Goënga

Goënga is een deel van de ‘Snitser Fiifgea’. Dit zijn vijf dorpen - Gauw, Sijbrandaburen, Terzool en Offingawier – die samen de Lege Geaen vormen. Het dorp heeft ongeveer 250 inwoners en ligt aan de rand van de stad Sneek. Het rustige dorpje is de ideale plek om het drukke stadsleven te ontvluchten.

Geschiedenis
De oude dorpskern van Goënga bezit vele fraaie gerestaureerde huizen rondom de Nederlands Hervormde Kerk. Met de rustieke boompartijen vormt het hart van het dorp een schilderachtig plaatje. De dorpsstraat is aan het eind van de jaren ’80 teruggebracht in oude stijl. Het loonbedrijf dat lange tijd middenin het dorp zat, is met steun van de overheid verplaats uit de dorpskern. Een wandeling door het dorp betekent puur genieten van de rust en vriendelijkheid van vroeger tijden.

Bezienswaardigheden
De Hervormde kerk uit 1758 vormt het gezicht van het dorp. De kerk met rondboogvensters is gebouwd op de plaats waar eerst de middeleeuwse kerk stond. Het kleine houten torentje met spits is er later bijgebouwd. Tegenover de kerk staat de voormalige pastorie. Ook de oude begraafplaats is een bezoek meer dan waard.

Wonen en leven
De afgelopen jaren zijn er aan de zuidkant van Goënga vrijstaande woningen gebouwd aan de straat "De Boppeslach". De naam heeft een dubbele betekenis. Boppeslach betekent namelijk buitenkansje of meevaller. Maar in sporttermen is het een hele goede slag tijdens een kaatswedstrijd. Een goede naam, want deze straat is de toegangsweg naar het kaatsveld. Vergaderingen en andere activiteiten worden gehouden in het dorpshuis "De Kosterij". Voor de dagelijkse boodschappen moeten de inwoners naar Sneek of buurdorp Scharnegoutum.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Goënga

Goënga is een terpdorp in een laag gebied ten oosten van de voormalige Middelzee. De dorpsstraat, de Hegewier en Aldfeartsdyk, loopt vrij recht van zuidwest naar noordoost en maakt om de kerkterp een flauwe knik. De doorgaande weg, ogenschijnlijk een dijk, maakt ten zuiden van het dorp bij de stelpboerderij de Hege Wier een haakse bocht naar het westen en ten noorden bij de boerderij de Sinnehof een haakse bocht naar het oosten.

Aan weerszijden van de dorpsstraat staan nu eens losstaande woningen of (herinneringen aan) boerderijtjes, dan weer rijtjes woningen. De bebouwing uit de 19de en vroege 20ste eeuw is vriendelijk, zonder noemenswaardige monumentale elementen. Achter de bebouwing van de Hegewier bevinden zich vrij oude, kleinschalige buurtjes, als hofjes. In het midden ligt de vrij hoge kerkterp met het bijna rechthoekige en door een hek omgeven kerkhof. Aan de straatzijde van het kerkhof knikt het perspectief van het dorp. Het is een van de mooiste plekken.

De eenvoudige zaalkerk met rondboogvensters is in 1758 op de plaats van de middeleeuwse kerk gebouwd. Het kleine houten torentje met spits dateert uit 1787. Tegenover de kerk strekt aan de noordwestzijde de voormalige pastorie zich in de breedte uit en daaromheen bevindt zich geconcentreerde bebouwing. Een stelpboerderij staat er wat ingeklemd. Oostelijk van de kerkterp ligt het kaatsveld.

Ten zuiden en noorden van de kerkterp zijn dergelijke geconcentreerde buurten juist aan de zuidoostzijde van de straat te vinden. Het zuidoostelijke buurtje heeft qua bebouwing nog een agrarisch karakter. Het noordoostelijke buurtje bij de Kerksloot naar de Sneker Oudvaart, bestaat uit kleine en middelgrote woningen en er zijn in de bebouwing wat herinneringen aan vroegere ambachtelijke bedrijven. Aan de kerkzijde ligt het pad Pôllehout met een groep woningen en (herinneringen aan) bedrijven. De brug over de Kerksloot vormt met de omliggende waterbuurtjes een andere boeiende plek in het dorp. Aan de noordwestelijke zijde van de Sickengawei ligt een kleine buurt waarachter een loonbedrijf is ontwikkeld.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland