Alles over Heidenskip It
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Heidenskip It

Heidenskip It

De geleerden zijn het er niet over eens: is It Heidenskip nu een dorp of een buurtschap van Workum? Of een polder met hier en daar een woning en Brandeburen als woonkern? Wat de benaming ook is, It Heidenskip telt een kleine vierhonderd inwoners en ligt tussen de Fluessen, Koudum en Workum in de fraaie Zuidwesthoek van Fryslân.

Geschiedenis
Van oorsprong heette de woonkern Brandeburen, terwijl de streek ‘It Heidenskip’ werd genoemd. Vroeger was het moerassig gebied met veel poelen en plassen. Door de eeuwen heen ontstond er een veenlaag, waardoor het gebied bewoonbaar werd. Vandaag de dag is It Heidenskip een overwegend agrarische gemeenschap.

Bezienswaardigheden
It Heidenskip is vooral vanwege de uitgestrektheid, rust, ruimte, natuur en ligging een bezienswaardigheid. Hetzelfde geldt voor woonkern Brandeburen met haar compacte bebouwing en de paden langs de vaart die vol ligt met schepen en bootjes. Niet in de laatste plaats vanwege de rechtstreekse verbinding met de Fluessen.

Wonen en leven
Het inwoneraantal van It Heidenskip schommelt al jaren rond de 375. Een aantal dat, ondanks de dorpuitbreiding aan de Heideskipsterdyk niet noemenswaardig verandert. Desondanks kent het dorp een rijk verenigingsleven, een basisschool, een dorpshuis en geniet het ook sportieve bekendheid dankzij de jaarlijkse fierljep- en touwtrekwedstrijden.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Heidenskip It

It Heidenskip is een van de merkwaardigste dorpen van Friesland. Hangt elders het landelijke dorpsgebied wat bij de kern, hier telt de uitgestrekte en dunbevolkte streek en is de kern, Brandeburen in het zuidoosten de kers op de taart. De streek ligt ten zuiden van Workum, tussen de spoorlijn Sneek-Stavoren en de Fluessen, en hoort vanouds ook bij deze stad.

De naam is waarschijnlijk terug te voeren op het begrip: wild land. Je zou het nu niet meer zeggen want in het keurige weidse landschap liggen de (soms monumentale) boerderijen verspreid. Vlakbij Brandeburen ligt bovendien het buurtje De Hel, maar dat duivelse wordt weer gecompenseerd door de boerderij Sint- Ursula, waar de poel midden in Het Heidenschap zijn naam ook aan heeft te danken.

In het zuiden heeft de bebouwing zich aan de oevers van de Heidenskipster Feart verdicht tot de schilderachtige woonkern Brandeburen met paden langs de vaart en compacte bebouwing van ingetogen huizen, waartussen de eveneens eenvoudige hervormde kerk met toren een hoogtepunt vormt.

Hoewel het geheel een sfeer ademt uit ver vervlogen tijden, is Brandeburen een jonge nederzetting. Op het kaartblad van de streek uit 1851 in de atlas van Eekhoff zijn alleen een overzet bij de ‘Oude School’ en twee gebouwen ingetekend. De vaart ligt altijd vol met schepen en bootjes, over het Hofmeer is er een rechtstreekse verbinding met de Fluessen.

Aan de Heidenskipsterdyk staat de aan het begin van de 20ste eeuw met decoratieve ambitie gebouwde gereformeerde kerk die nu als woning wordt gebruikt. Brandeburen heeft de afgelopen tientallen jaren zelfs echte dorpsneigingen met woningnieuwbouw aan de Heidenskipsterdyk.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Hendrik van Kampen