Alles over Idzega
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Idzega

Idzega

Het dorpje Idzega ligt aan de gelijknamige Idzegaasterpoel. Er wonen circa dertig mensen. De inwoners van het buurtschap gaan voor hun dagelijkse boodschappen naar buurdorp Oudega.

Geschiedenis
Idzega is in de middeleeuwen ontstaan. In die tijd bestond het gebied uit laaggelegen waterland. Daardoor heeft Idzega geen echte dorpskern. Toch heeft het boerendorp zich als zelfstandige gemeenschap kunnen handhaven. Idzega is een van de kleinste dorpen van Fryslân.

Bezienswaardigheden
Idzega heeft een fraaie klokkenstoel. De klok werd vijf jaar na de Tweede Wereldoorlog gegoten. De klokkenstoel staat aan de gelijknamige weg Klokhusdyk. Nog altijd luidt men de klok tijdens een begrafenis.

Wonen en leven
Oudega heeft behoorlijke voorzieningen, waar de inwoners van Idzega volop gebruik van maken. Naast een gezellige winkelstraat, heeft Oudega een café en een restaurant. In 1983 opende in Oudega multifunctioneel centrum It Joo haar deuren. Hier kunnen inwoners terecht om te sporten in de gymnastiekzaal met tribune. Daarnaast heeft het centrum een feestzaal met podium, kleedkamers voor binnen- en buitensport en een centrale ontmoetingsruimte. Bij It Joo ligt ook het sportcomplex van de plaatselijke voetbalvereniging.
De inwoners van Idzega zijn voor het openbaar vervoer aangewezen op de bus.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Idzega

Idzega is een agrarische streek die zijn oorsprong heeft in de Middeleeuwen. In het lage waterland tussen Heeg en Oudega heeft het nooit tot concentratie van bebouwing kunnen komen. Toch heeft de boerengemeenschap zich als zelfstandig dorp kunnen handhaven, al is het een van de meest bescheiden en, op Smallebrugge na, het kleinste dorp van Friesland.

Op de grietenijkaart van Wymbritseradeel in de atlas van Schotanus uit 1716 staat het aangegeven met een kerk bij de noordwestelijke hoek van de vrij grote Idzegasterpoel. In de nabijheid staan twee huizen en verder verspreid in het land nog twee boerderijen en twee huizen.

In de Tegenwoordige Staat van Friesland werd in 1788 gemeld: ‘Idezega, of ook Idzinga, is, insgelyks als de naastgelegen dorpen, rondom in wateren en poelen gelegen, waarvan de voornaamste, naar het dorp, den naam draagt van Idzegaster poelen. In ’t Zuiden van dit dorp […] ligt eene plaats de Bratten genoemd, waarop zich zeker Heer uit het geslagt van Heemstra veel plag te onthouden, wegens haare goede gelegenheid tot de visschery: dezelve liet hier ook twee polders aanleggen, die tegen verwachting niet alleen goed weidland, maar zelfs goed bouwland gaven. Voor het overige zyn de landen hier ten grooten deele zeer laag, en wel inzonderheid naar het zuiden, daar men ook klyngronden vindt, uit welke sedert kort vry goede turf gegraaven wordt. In ’t Westen van dit dorpje ligt het buurtje Band, en daar by een poeltje van dien naam.’

De Bratten lag bij de zuidwestelijke hoek van de poel en De Band is nog steeds een boerenbuurschap tussen Oudega en Sandfirden. Als de bebouwing van toen bij de omvang van het dorp wordt gerekend, stonden hier in de 18de eeuw zes woningen en vier boerderijen. Op de kaart in de atlas van Eekhoff blijkt dat er nauwelijks ontwikkelingen zijn geweest en de huidige situatie laat evenmin zien dat hier iets is veranderd. Op het kerkhof staat een eenvoudige klokkenstoel, met eronder fragmenten van altaarstenen en een zerk uit 1623.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Hendrik van Kampen