Alles oer Jobbegea
FrieslandWonderland
NederlandsFriesDuitsEngels

Alles oer Jobbegea


Deel:

-

-

Jobbegea

Jobbegea

Jubbega staat samen met buurdorp Hoornsterzwaag ook wel bekend als De Kompenije. De dorpen zijn al ruim 400 jaar oud en zijn met name bekend door de veenafgravingen uit de 18e en 19e eeuw. In die periode werd de Schoterlandse Compagnonvaart gegraven met om de 200 meter een zijkanaal (de wijken). Dit unieke wijkenpatroon is zowel in Jubbega en Hoornsterzwaag nog altijd duidelijk zichtbaar.

De dorpen liggen ten oosten van Heerenveen en staan ook bekend om de eigenzinnige bevolking: de Kompenijsters. Jubbega heeft een multifunctionele accommodatie met o.a. een sporthal, een gymzaal, een bibliotheek, restaurants, onderkomens voor ouderen- en jongerenwerk en dertig zorgwoningen.

Het dorp kent daarnaast diverse recreatieve voorzieningen. Er is bijvoorbeeld een hertenkamp, een windhondenrenbaan, een ijsbaan, een natuurzwembad en een jeu de boules baan. Verschillende speeltuintjes, een midgetgolfbaan en een kinderboerderij, “De Koppenjan”, maken de het dorp ook aantrekkelijk voor kinderen.

Ook op het gebied van kunst en cultuur(historie) heeft De Kompenije het nodige te bieden. Er zijn verschillende galerieën, een museum met oude Kreidlers en twee oude kerkjes worden regelmatig gebruikt voor optredens en exposities.

Jubbega wordt nog steeds wel aangeduid als “Jubbega 3e sluis”. Die naam verwijst naar de sluis in de Schoterlandse Compagnonsvaart die vroeger ter hoogte van het huidige centrum lag. De sluis is verdwenen, maar de vaart geeft het dorp nog steeds een idyllisch karakter. Het dorp kent bovendien een paar fraaie oude gebouwen, waaronder een aantal kerken, de vroegere ambachtschool en de voormalige zuivelfabriek. In de omgeving zijn verschillende mooie wandel- en fietsroutes uitgestippeld, die bij uitstek geschikt zijn om het typerende landschap en de prachtige natuur rond het dorp te ontdekken.

Het Nederlandse Kampioenschap Brommersprint en het Noord Nederlands Oldtimerevenement met de Gekke Zwarte Race zijn evenementen waar jaarlijks duizenden bezoekers op af komen. Verder wordt, sinds 1962, om de vijf jaar de Expansie georganiseerd, een consumentenbeurs die door 30.000 mensen wordt bezocht.

Tenslotte vindt u in en rond Jubbega diverse restaurants, café’s en slaapgelegenheden, waaronder vier minicampings en een grote camping, compleet met pannenkoekboerderij, pottenbakken, een kinderboerderij en een grote speeltuin.


Tekst: Plaatselijk Belang Jubbega-Hoornsterzwaag

© Ver. voor plaatselijk belang Jubbega

Histoarje fan Jobbegea

Jobbegea is in dûbeld streekdoarp dat yn ‘e rin fan de 17e ieu ûntstien is. Earst as agrarysk doarp oan de ferbiningswei fan Aldskoat nei Donkerbroek yn Eaststellingwerf dy‘t eartiids de Binnenweg neamd waard en no de namme Schoterlandseweg hat. It wie de ûntsluting foar de ferspraat steande bebouwing. Súdlik fan dizze as leit ek noch de bûtenwei, mar dy wie healwei de 19e ieu al wer ferfallen.

Yn it suden strekke har healannen nei de fallei fan de Tsjonger út. Dit part fan it doarp hjit Jubbega-Schurega. Dêr hat yn it easten de tsjerke stien, mar dy is al gau ferfallen en ôfbrutsen sadat it tsjerkhôf oer bleau. By de trijesprong fan de frij nije dyk nei de Gordyk is yn de 20e ieu fertichting yn de bebouwing groeid. Der waard yn opdracht fan grytman Martinus van Scheltinga yn 1713 oan de Kerklaan in nije tsjerke boud: in ienfâldige sealtsjerke mei in trijekantige koarsluting. It houten tuorke is krekt yn 1910 op de foargevel kommen. Fuort yn ‘e buert stiet de kloeke pastorije yn in opmerklike mingstyl fan tradisjonalisme en ekspressionisme, yn 1920 boud nei it ûntwerp fan P.H. van Lonkhuyzen. Oan de Schoterlandseweg 55 stiet de lange legere skoalle mei in skoallehûs út 1917 dy’t yn de details sierlikheden fertoant fan Jugendstil. Oan it begjin fan de P.W. Janssenweg is yn 1933 in ambachtsskoalle mei masterswenning boud. Oan de Schoterlandseweg stean fierder ûnder mear freonlik eagjende boargerswenten út de tusken-oarlochske jierren, bgl. in rychje mei brutsen kapen. Dêr njonken stiet op nûmer 93 in blokfoarmige wenning, nei alle gedachten ea in winkel, út ûngefear 1930 mei opfallend útkragend read mitselwurk en in brutsen kape. By de krusing foarmje oan de Gorredijksterweg twa rigen fan tradisjonalistyske dûbele wenningen út om-ende-by 1948 in freonlik oandwaande begelieding. Dit type wenningen is ek fierderop oan dizze dyk, de nûmers 60-66 en 75-77, te finen, by de krusing mei de Skoatterslânske Kompanjonsfeart dêr‘t ek de suvelfabryk, dy‘t wylst net mear yn gebrûk is, boud waard. Yn de lânerijen súdlik fan Jubbega-Schurega stean inkele buorkerijen.

Oan de Nijeberkoperweg stiet by de in de jierren 1886-1888 kanalisearre Tsjonger in wyt ferve slûswachtershûs yn de sjaletstyl. It is ien fan de rige fan soksoarte wachtershuzen dy‘t om 1890 hinne oan de Tsjonger boud binne. It wachtershûs leit by de twadde slûs yn de Tsjonger, dy‘t wol feroarings ûndergie, mar mei wenning en in slanke, izeren flapbrêge in fraai ensemble foarmet. Noardlik fan de dyk leinen hege feanen en dêr kaam yn ‘e rin fan de 18e ieu as gefolch fan de turfwinning in twadde wenkearn ta ûntwikkeling by de yn 1774 boude tredde slûs yn de Skoatterslânske Kompanjonsfeart.

Oan de wiken dy‘t it fean yngroeven waarden om foar ûntwettering en ferfiers-ynfrastruktuer te soargjen, setten de feanarbeiders har te wenjen yn heidehutten. Dêrtroch waard it gebiet tusken de Binnenweg en de Skoatterslânske Kompanjonsfeart, de saneamde Kompenije, in streek fan sprekwurdlike earmoede. Hjir hat de P.W. Janssen’s Friesche Stichting om 1900 hinne goed wurk dien troch arbeidershuzen en lytse boerespultsjes foar de lânarbeiders te bouwen. Der stean ek noch in pear oan de P.W. Janssenweg by de krusing Luxemburg. Nei de aktiviteiten fan dizze filantropyske stichting namen de wenningbouferienings nei it yngean fan de Wenningwet inisjativen. Ek de spoaren fan de iere organisearre folkshúsfesting waarden geandewei minder. In fraaie rige folkswenten út om-ende-by 1930 stiet noch oan de Belgyske wyk. Oan de Skoatterslânske Kompanjonsfeart is yn de tusken-oarlochske jierren bebouwing ta stân kommen. Oan de súdkant frij sletten bebouwing fan benammen wenhuzen, oan de noardkant losser en mei in tal buorkerijen. Nei de Twadde Wrâldoarloch, doe‘t dizze streek in streekrjochte ferbining mei de Gorredijksterweg krigen hie, binne oan de súdkant fan de streek flinke útwreidings groeid. Dit wie foar in grut part te tankjen oan de wenningbouferiening dy‘t hjir grutte oantallen wenningen boud hat. Yn de Kompanjonsfeart binne dammen lein en mei it omseamjen fan beammen is it al mei al in sfearfolle wengrêft wurden.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Webshop

Mogelijk hebben de volgende produkten uit onze webshop ook uw interesse. Deze produkten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.

Categorie:

Nieuwe encyclopedie van Fryslân

Nieuwe encyclopedie van Fryslân

De Nieuwe Encyclopedie van Fryslân is een onmisbare aanvulling in de boekenkast voor iedereen die gek is van Fryslân en meer wil weten van deze provincie. Op 15 september 2016 verscheen de vier

... lees meer

Prijs: € 125,00