Alles over Katlijk
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Katlijk

Katlijk

In een prachtige omgeving met verschillende fiets-, wandel en ruiterroutes ligt het schilderachtige dorpje Katlijk. Het is klein, maar rijk aan natuur en historie. Het dorp ligt temidden van een aantal mooie natuurgebieden: De Ketliker Skar, De Katlijker Heide, de Tsjongervallei en Marijkemuoidobbe. Om deze gebieden te bezichtigen, kunt u er samen met de boswachter op uit om de mooie parels van het gebied te ontdekken. Er zijn zowel fiets-, wandel- en menroutes aanwezig om het gebied te doorkammen.

Naast natuur heeft Katlijk een aantal bezienswaardigheden die de moeite waard zijn, bijvoorbeeld de Thomastsjerke en het beeld de ‘Raaptepper’. De Thomastsjerke is een kleine, eenvoudige kerk, die in het begin van de 16e eeuw gebouwd is met een nostalgisch karakter. Verder is er een klokkenstoel met twee klokken. Dit was vroeger een bijeenkomstplaats voor de dorpelingen, maar wordt nu gebruikt om de boze geesten te verjagen. Deze traditie vindt ieder jaar plaats van 21 december tot en met 1 januari.

Het dorp kent verschillende horecagelegenheden, waaronder ‘Liefhebberij de Hooiberg’, een koffie- en theeschenkerij met daarbij een vlindertuin en een natuurgalerie. De familie Hoekstra-Bosma verkoopt in hun eigen unieke boerderijwinkel streekproducten die kenmerkend zijn voor Katlijk.

Tenslotte zijn er in Katlijk een aantal overnachtingsmogelijkheden, waaronder een bêd en brochje, een pension genaamd ‘d’Herberch’ en een bungalowpark (Oranjestins).


Tekst: Plaatselijk Belang Katlijk

© Ver. voor plaatselijk belang Katlijk

Historie van Katlijk

Katlijk is een streekdorp van verschillende streken dat in de late Middeleeuwen ten noorden van de Tsjonger is ontstaan. Veel later, in de loop van de 17de en 18de eeuw is ten noorden van het dorp, nagenoeg op de grens van Schoterland en Opsterland de Schoterlandse Compagnonsvaart gegraven. In de Tegenwoordige Staat van Friesland staat in 1788 te lezen dat Katlijk ‘bestaat uit drie buurten. De eerste en Oostelykste ligt ten Noordwesten van Nieuw-Horne, onder den naam van Groot Katlyk; nog Noordwestelyker heeft men Klein Katlyk; en van daar, genoegzaam in ’t Noorden, Nieuw Katlyk. De beide eerste buurten liggen zeer aangenaam in ’t geboomte en bouwlanden; doch ’t laatste ligt aan de Knype vaart, en is als een vervolg van de Knype.’

Nieuw Katlijk aan de Compagnonsvaart is als naam verdwenen, het wordt al lange tijd Bontebok genoemd en kreeg in 1980 de status van zelfstandig dorp. De streken van Groot Katlijk, die ook wel de ‘boerenstreek’ wordt genoemd en dat is de W.A. Nijenhuisweg en omgeving, en Klein Katlijk, de Weversbuurt en omgeving, bestaan nog. Zuidelijker is er dan ook nog bebouwing te vinden aan de Schoterlandseweg. De buurten worden verbonden door de Kerkelaan waar de kerk met klokkenstoel staat.

De laat-gotische kerk is een van de oudste uit een wijde omgeving en het gebouw is waarschijnlijk omstreeks 1525 opgericht. Zij is een eenbeukige zaalkerk die is geritmeerd met flinke steunberen. In de gevelvakken staan om en om rondbogige vensters die in de 18de eeuw zijn aangebracht en de kerk heeft een driezijdige koorsluiting. De westelijke gevel met kleine schouders is in de 17de eeuw vernieuwd. De kerk bezit een 17de-eeuwse preekstoel.

Naast de kerk staat een forse dubbele klokkenstoel met een zadeldak. Er hangen twee vrij jonge klokken in. Net als in Oudehorne is de traditie van het Thomasluiden hier nog in ere. Van 21 december tot nieuwjaar worden de klokken elke werkdag tot 8 uur ’s avonds geluid door inwoners.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Hendrik van Kampen