Alles over Laaksum
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Laaksum

Laaksum

Laaksum wordt wel het kleinste vissersdorp van Europa genoemd. En niet zonder reden. Het dorpje telt enkele vissershuisjes, een boerderij en een haventje dat te boek staat als cultuurhistorisch monument. Laaksum telt enkele tientallen inwoners.

Geschiedenis
Laaksum werd in 1325 Laxnum en in 1487 Laexum genoemd. Het dorpje – of buurtschap – geniet bekendheid omdat hier in 1345 een legertje van graaf Willem IV aan land kwam om de Friezen een lesje te leren tijdens de zogenaamde Slag bij Warns.
Rond 1500 wordt er vanuit Laaksum op het vrouwenzand, een toenmalige ondiepte in de Zuiderzee, op bot gevist. En vanaf de 17de eeuw ook op paling. Na de komst van de Afsluitdijk is het zo goed als gedaan met de visserij in Laaksum.

Bezienswaardigheden
Het dorpje is op zich, vanwege haar fraaie ligging aan de dijk en het IJsselmeer, al een bezienswaardigheid. Hetzelfde geldt voor de visserhuisjes en het haventje dat in 1912 werd aangelegd en in 1998 in oude glorie werd hersteld. Bij het haventje staat nog de Hang, het gebouwtje waar vroeger haringen werden gezouten en gerookt. Ook zijn er enkele pekeltonnen teruggeplaatst waarin vroeger de visnetten werden geconserveerd.

©

Historie van Laaksum

Scharl is bijna niets, een dorpje van een paar huisjes en boerderijen rond een met flinke bomen omzoomd kerkhof waar geen kerk (meer) op staat maar een klokkenstoel. De klok is in 1597 gegoten door Hendrik Wegewaert uit Kampen. Aan de zool van de keileemrug waarvan het Rode Klif tot op een hoogte van negen meter en met een lengte van 200 meter is opgestuwd, lijkt het alsof dit dorp in een groene vallei is neergevlijd. Deze vallei gaat na een betrekkelijk lage dijk over in de volstrekt lege en anderhalve meter diepe Zuiderpolder van Stavoren. Aan de zuidelijke oever van de Staverse Zuidermeerpolder moet het voor de droogmaking (kort na 1620) helemaal indrukwekkend zijn geweest: de hoge gaasten die heel snel overgaan in een flinke watervlakte. Aan de kust was het Rode Klif tot eind 19de eeuw inderdaad rood dankzij de rode keileem. Toen is de steile zeezijde tot een met graszoden bedekte glooiing gemaakt. In 1952 is op het klif een monument van veldkeien opgericht, nadat er sinds 1945 jaarlijks de Slag van Warns wordt herdacht, waarbij in 1345 de Hollandse graaf Willem IV met zijn troepen door de Friezen werd verslagen. De buurschap Laaxum bestaat uit een paar vissershuisjes en een boerderij. De dijk bepaalt de sfeer sterk, maar Laaxum is vooral bekend als kleinste haven aan de voormalige Zuiderzee. De buurt had al in de 18de eeuw enige vermaardheid vanwege de goede kwaliteit bot die door de vissers werd binnengehaald. De haven is een cultuur-historisch monument: er hangt nog de oorspronkelijke sfeer van de Zuiderzeevisserij. De haven werd in 1912 aangelegd als vluchtplek voor de plaatselijke vissers. Later ging de beroepsvisserij door de aanleg van de Afsluitdijk bijna geheel verloren. De haven raakte in verval. In 1998 kreeg het complex haar oude glorie terug. Het historische karakter van de haven wordt benadrukt door de handgebakken klinkertjes op de pier en de teruggeplaatste oude pekeltonnen. In de tonnen werden vroeger de visnetten geconserveerd.

Tekst: © • Foto: © FrieslandWonderland