Alles over Langezwaag
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Langezwaag

Langezwaag

Langezwaag is aantrekkelijk gelegen tussen de grotere plaatsen Heerenveen en Gorredijk. Het dorp is rijk aan historie en ligt in een prachtige omgeving. U kunt het gebied zowel op de fiets als wandelend ontdekken. Er zijn verschillende routes die de parels van het dorp en de omliggende natuur laten zien. Het landschap wordt gekenmerkt door de “lange zwagen”: langgerekte landerijen (zwagen) die liepen van het riviertje de Oude Ee in het noorden tot voorbij de Schoterlandse Compagnonsvaart in het zuiden.

In het dorp is een antiquariaat en zijn regelmatig exposities van een aantal professionele kunstenaars die er wonen. Jaarlijks terugkerende evenementen zijn de prestatieloop ‘De 8 van Langezwaag’ en het Floralia dorpsfeest.

In 2009 kreeg het dorp landelijke bekendheid toen werd gevierd dat Hotze de Roos, schrijver van de beroemde Kameleonboeken, er 100 jaar eerder geboren werd. Bij zijn geboortehuis herinnert een plaquette daar nog aan. In de voormalige zuivelfabriek, die samen met de smederij dienden als inspiratie voor de Kameleonboeken, kunt u overnachten.

Eerder kreeg Langezwaag al bekendheid vanwege de goede sportfaciliteiten die regelmatig worden gebruikt door professionele voetbalclubs.


Tekst: Plaatselijk Belang Langezwaag

© Gemeente Opsterland

Historie van Langezwaag

Langezwaag is een oud streekdorp met al een middeleeuwse oorsprong. De huidige, in 1781 aan ’t Hou gebouwde kerk verving namelijk een middeleeuwse die aan de Heilige Mattheus was gewijd. Het dorp was aan het begin van de 18de eeuw, toen de verveningen ten zuiden van het dorp al aan de gang waren, nog bescheiden van omvang. De Tegenwoordige Staat van Friesland meldde in 1788: ‘dit Dorp bevat eene goede uitgebreidheid van landeryen, doch weinig huizen by de kerk […]. De Noordelyke landen zyn schoone Weid- en Miedlanden, en de Zuidelyke bouwlanden.’

Langezwaag was wel het centrum van een reeks buurten in het zuidwesten van Opsterland: Wijngaarden – dat eind 18de eeuw een schone buurt werd genoemd – in het westen en Jonkersland en Sing Sang in het oosten. In het midden van de 19de eeuw waren er zowel een scheepswerf als een kalkbranderij in het dorp en aan het einde van die eeuw werd aan de Nieuwe Vaart een zuivelfabriek gesticht.

De eind 18de-eeuwse kerk, enigszins geleed met muurpenanten maar verder hoogst eenvoudig, heeft een driezijdig gesloten koor en een forse, ingebouwde toren met achtzijdige spits, waar de uurwerken voor zijn gemonteerd. De kerk bezit een avondmaaltafel uit de 17de eeuw en de preekstoel dateert waarschijnlijk uit de tweede helft van de 18de eeuw; de trap is in Lodewijk XVI-stijl gemaakt. In de kerkvloer liggen gebeeldhouwde 17de- en 18deeeuwse zerken. Naast de kerk staat op de hoek van ’t Hou en de Tsjerkeleane een opvallend verenigingsgebouw uit het begin van de 20ste eeuw met een vriendelijke trapgevel die in kunststeen en met siersmeedwerk is versierd.

Ten noorden van het dorp staat aan de Hegedyk het voormalige, omstreeks 1880 gebouwde, sobere diaconie armhuis. Gedurende de 20ste eeuw is het dorp ten noorden van ’t Hou uitgebreid, vooral na de oorlog. Ook aan de noordelijk gelegen Hegedyk kwam meer bebouwing en aan De Plasse is een reeks landarbeiderswoningen gebouwd, die in 1988 in traditionalistische stijl is vernieuwd.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland