FrieslandWonderland
NederlandsFriesDuitsEngels

Alles over Oosternijkerk

Historie van Oosternijkerk

Oosternijkerk

Oosternijkerk is voor het noordoosten van Friesland een flink dorp en dat valt te meer op daar de nederzetting vrij jong is: het bestanddeel ‘nij’ in de naam duidt al in die richting. Het is geen terpdorp en dus een uitzondering in de streek. Oosternijkerk is een komdorp dat waarschijnlijk pas is ontstaan na de bedijking van het gebied vanaf de 11de eeuw. Het dorp komt in de tweede helft van de 12de eeuw in de overlevering voor en in de bronnen voor het eerst in de 13de eeuw.

Langs de vrij ruime Buorren is het begonnen met lintbebouwing. De nederzetting moet zich gunstig hebben ontwikkeld, want in de 13de eeuw kan er een kloeke kerktoren worden gebouwd. Het dorp krijgt met de Nijkerker Opvaart een ontsluiting in noordelijke richting naar de Paesens toe. Sinds de 18de eeuw is het dorp bovendien over de weg verbonden met Dokkum. De Buorren vertoont een paar bochten en nabij de kerk een verbreding waardoor de profielen gevarieerd en levendig zijn. Gedurende de 19de eeuw is er vooral gebouwd langs de bestaande paden en wegen. In de 20ste eeuw is het dorp uitgebreid naar de noordwestzijde tussen Lyts Ein en de Griene Wei en aan de noordzijde rond De Terp en De Fiver. Recent ook aan de zuidzijde.

De dorpskerk staat op de hoek met Lyts Ein op een hiërarchische plaats die niet onderdoet voor de dorpskerken op een terprestant. De laat-gotische kerk heeft een uit de 13de eeuw daterende zware, bakstenen, gesloten toren in twee geledingen waarvan de benedenruimte overwelfd is. De westelijke geveltop van het zadeldak is versierd met nissen. Het driezijdig gesloten koor is in de late 15de eeuw gebouwd: daarna kwam het schip pas tot stand met flauw spitsbogige vensters en steunberen. Het interieur bezit onder meer meubilair in rococo-stijl. Aan de Langgrousterwei staat de eenvoudige gereformeerde kerk uit 1890. Ten westen van Oosternijkerk ligt de agrarische buurschap Bollingawier met enkele monumentale boerderijen.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Hendrik van Kampen

Canon van Oosternijkerk

Voor historische canons van meer Friese dorpen steden gaat u naar de website www.dorpscanon.nl

Tijdperk:

Wederopbouw & Koude Oorlog (1946-2000)

Categorie:

Vlag & Wapen

© Gemeente Dongeradeel, Dokkum

Wapen en Vlag

Tot 1 januari 1984 was Oosternijkerk een van de 13 dorpen van Oostdongeradeel. Op 1 januari 1984 werden Oostdongeradeel, Westdongeradeel en Dokkum samengevoegd tot de nieuwe gemeente Dongeradeel. De

...

Tijdperk:

Hoge & Late Middeleeuwen (1000-1500)

Categorie:

Pioniers & Eerste bewoners

© Reinder Tolsma

Ontstaan Oosternijkerk

Dodo en Siburg

Over het ontstaan van Oosternijkerk.
 “Bij de feiten die ik verhaald heb, vergat ik bijna iets te vertellen wat ik mij wel wat laat herinner. Een vrouw, Si

...

Tijdperk:

Vroegmoderne tijd (1600-1800)

Categorie:

Kerk & Religie

© R.Tolsma

De torenklok

Met gebalde vuisten staat president-kerkvoogd Gerrit Gardenier naar de brutale schending van "zijn" Hervormde kerk te kijken: werklieden halen op last van de Duitsers de klok uit de toren.

...

Tijdperk:

Vroegmoderne tijd (1600-1800)

Categorie:

Onderwijs

© Fries Museum in Leeuwarden

Foeke Sjoerds

Oosternijkerk bezit een Foeke Sjoerdsstrjitte en (bezat) een Foeke Sjoerds Skoalle. Wie was deze beroemde dorpsgenoot eigenlijk?

Foeke werd op 2 juni 1713 geboren in Ee als zoon van s

...

Tijdperk:

Wederopbouw & Koude Oorlog (1946-2000)

Categorie:

Verhaal of Gedicht

© Gjerryt Elzinga

Mijmeringen van een oude es

Pal voor het huis van voorheen Theunis en Hendrikje aan De Lyts Ein sta ik al meer dan honderd jaar (sinds 1910) en aanschouw het wel en wee in de straat door de jaren heen.
  
Mijn

...

Tijdperk:

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Categorie:

Architectuur

© Archief Reinder Tolsma

De Hervormde pastorie

Op deze plaats, De Buorren 29, recht tegenover de kerk en naast de schoo,l moet gedurende honderden jaren een pastorie hebben gestaan. Misschien wel vanaf het ontstaan van het dorp.

In 1794

...

Tijdperk:

Begin van de twintigste eeuw (1900-1918)

Categorie:

Kerk & Religie

© Archief Reinder Tolsma

Gereformeerde pastorie

 Er zijn in Oosternijkerk drie gereformeerde pastorieën geweest. De eerste was het in 1853 gebouwde doktershuis van Gerard Jan Wilhelm van den Berg. Hij liet dat huis bouwen aan het Lykpaad, h

...

Tijdperk:

Wederopbouw & Koude Oorlog (1946-2000)

Categorie:

Visserij

© Stichting Fotografie Willem Kamminga

Walvisvaarders en het thuisfront

Over walvisvaarders uit de Dongeradelen is al veel geschreven, ook recentelijk nog. In Oosternijkerk zijn de volgende personen (voor zover bekend) op walvisvaart geweest: Jacob van der Wagen

...

Tijdperk:

19e eeuw (1800-1900)

Categorie:

Gezondheid

© Reinder Tolsma

Het Arm- en Werkhuis

Rond 1800 waren er vele armen in Oosternijkerk maar ook in de omringende dorpen. Deze armen werden onderhouden door de diaconie (kerkelijk) of de armvoogdij (uit de dorpskas). Soms werden ze uitbestee

...

Tijdperk:

19e eeuw (1800-1900)

Categorie:

Onderwijs

© Reinder Tolsma

Ontstaan Christelijke School

Op 13 april 1865 stapt een aantal mannen naar de boerderij van Gerrit Sjolles Sinia aan de Ropsterwei. Van Sinia is bekend dat hij lid is van de in 1854 opgerichte ‘Vrienden der Waarheid’, een ve

...

Tijdperk:

19e eeuw (1800-1900)

Categorie:

Middenstand

© Reinder Tolsma

De Molen

In 1974 kregen de straten in Oosternijkerk voor het eerst officiële namen, voordien woonde men op J 225 (het hoofd der school) of J 145F (schrijver dezes). De J stond voor de dorpsletter in Oostdonge

...

Tijdperk:

Interbellum (1918-1940)

Categorie:

Dorps- of Stadsfiguur

© Geart Cuperus

De Pontenier

Zoals in ieder dorp zijn er ook in Oosternijkerk bijnamen (geweest). Soms had dat te maken met een beroep, zoals bij Piet ‘Bakker’, of met een bepaalde eigenschap, zoals bij het zware stemgeluid v

...

Webshop

Mogelijk hebben de volgende produkten uit onze webshop ook uw interesse. Deze produkten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.

Categorie:

Nieuwe encyclopedie van Fryslân

Nieuwe encyclopedie van Fryslân

De Nieuwe Encyclopedie van Fryslân is een onmisbare aanvulling in de boekenkast voor iedereen die gek is van Fryslân en meer wil weten van deze provincie. Op 15 september 2016 verscheen de vier

... lees meer

Prijs: € 125,00