Alles over Oosthem
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Oosthem

Oosthem

Het terpdorp Oosthem ligt net boven IJlst aan de rand van het gelijknamige Oosthemmermeer. Het dorp vormt samen met Nijezijl een buurtschap. Langs de westzijde van het dorp loopt het water van de Wijmerts. Oosthem telt zo’n 450 inwoners.

Geschiedenis
Oosthem dankt haar naam aan de drooglegging van de Middelzee. De naam ‘hem’ verwijst namelijk naar een ingepolderd stuk land. Oosthem is van oorsprong een agrarisch dorp. Met de komst van nieuwe woonwijken en forenzen is daar verandering in gekomen.

Bezienswaardigheden
Een oude kaart uit 1851 laat zien dat er in het dorp een kerk stond met een stompe toren. Deze kerk wordt in oude beschrijvingen in het bijzonder genoemd. Toch wilden de inwoners van Oosthem een nog groter exemplaar. In 1860 bouwden ze een nieuwe, grote kerk met een ingebouwde toren. Ook de pastoriewoning werd verbouwd tot een blokvormige woning met fraaie serre in neoclassicistische stijl. Oosthem heeft naast deze Nederlands Hervormde Kerk ook een Gereformeerde Kerk. Deze werd in 1897 gebouwd en heeft een kleine geveltoren. Naast deze kerk ligt een pad naar het schilderachtige waterbuurtje Hernepaed.

Wonen en leven
Oosthem heeft een beperkt aantal voorzieningen. Inwoners van Oosthem halen hun brood bij de eigen ambachtelijke bakker. Daarnaast is er een dorpshuis, een speelveldje voor de jeugd en een basisschool. Van het nabijgelegen treinstation in IJlst wordt dankbaar gebruik gemaakt, net zoals van de andere voorzieningen in deze stad en natuurlijk Sneek.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Oosthem

Oosthem is een terpdorp dat in de Middeleeuwen even ten noorden van IJlst is ontstaan. Het dorp is allang goed ontsloten door de Bolswarder Zeilvaart of de Wijmerts. In het huidige dorpsbeeld is te zien dat de bebouwing zowel op de dorpsstraat als op de vaart is gericht. Op de kaart in de atlas van Schotanus uit 1716 is niet al te veel bebouwing aan weerszijden van de kerk te zien.

In de Tegenwoordige Staat van Friesland werd in 1716 gemeld: ‘Dit dorp, dat ten Noordwesten van Ylst, en niet verre van de Bolswerder vaart gelegen is, heeft een’ goede kerk, die van binnen wel afgetimmerd en met een Orgel voorzien is, zynde de Pastory of Predikants wooning hier by uitstek fraai. In ’t Zuiden ligt een klein meertje, naar dit dorp genoemd, en een weinig zuiderlyker de Nieuwezyl, die wel onder dit dorp, doch in eigendom behoort aan de Stad Bolswerd, die ook de tollen der hier door vaarende schepen ontvangt. […] Niet verre van dit dorp heeft men verscheiden vischryke plassen en meertjes, die op de kaart zyn aangeweezen.’

Op de grietenijkaart in de atlas van Eekhoff uit 1851 laat het dorp rond de kerk een compacte bebouwing zien. De kerk met stompe toren, een toren met zadeldak, wordt in oude beschrijvingen steeds bijzonder net genoemd. Het was de inwoners niet net genoeg en zij lieten in 1860 een nieuwe, grote kerk bouwen naar ontwerp van A. Breunissen Troost. Het gebouw in mengstijl heeft vooral neoclassicistische trekken. De ingebouwde toren van drie geledingen en een hoge, ingesnoerde spits is met de westgevel gestukadoord. De pastorie is eveneens vernieuwd: in 1866 is naar ontwerp van H.J. Jaarsma een grote blokvormige woning in neoclassicistische stijl gebouwd en voorzien van een fraaie serre. De in 1897 gebouwde gereformeerde kerk heeft een kleine geveltoren. Naast deze kerk geeft een pad toegang tot een voetgangersbrug die leidt naar het schilderachtige waterbuurtje Hernepaed. Uitbreidingen zijn er aan de zuid- en noordzijde.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland