Alles over Oudemirdum
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Oudemirdum

Oudemirdum

Oudemirdum is een dorp in het zuiden van Gaasterland. Het heuvelachtige landschap is ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd. Gletsjers voerden stenen en puin mee waardoor er een opgestuwde laag keileem is afgezet. De meegevoerde zwerfkeien zijn in het hele dorp te vinden, er is zelfs een ‘IJstijden en Stenenroute’, een fietsroute van 17 km.

De oude dorpskern werd gebouwd op een zandrug en doet denken aan een gezellig Drents brinkdorp. Er zijn genoeg toeristische voorzieningen te vinden. In een voormalig schoolgebouw met schoolmeesterswoning uit 1810 is informatiecentrum Mar en Klif gevestigd. Wie meer wil weten over de cultuurhistorie, natuur en landschap van het Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân is hier op de goede plaats. Achter het gebouw is een heemtuin aangelegd.

Het Nederlands Hervormde Kerkje stamt uit ca. 1790 en heeft gebrandschilderde ramen. Ten oosten van het dorp staat de Riniastate, een neoclassicistisch ontwerp van de bekende Leeuwarder architect Thomas Romein uit 1843.

Het Jolderenbos ten westen van het dorp is waarschijnlijk het oudste bos van Gaasterland. Aan de bosrand staat een monumentale bank in Amsterdamse schoolstijl met een fraai uitzicht. De stenen bank met is gebouwd ter ere van burgemeester Gaaikema. Hij redde de bossen van Gaasterland van de ondergang. Aan de rand van het bos staat een oude luchtwachttoren. Deze relikwie uit de koude oorlog staat op het hoogste punt van Gaasterland: 12,7 meter.

Aan de IJsselmeerkust vinden het fraaie Oudemirdumerklif. Een smal paadje langs boomwallen voert wandelaars naar een bankje met een wonderschoon uitzicht over het IJsselmeer. In de wanden van dit ongeveer zes meter hoge klif is nog keileem te herkennen, een glimp van de afgekalfde kliffen van de voormalige Zuiderzee. In de gaten van het klifwand broeden oeverzwaluwen. Zwemmers kunnen terecht bij dagrecreatieterrein met strandpaviljoen ‘de Hege Gerzen’.

© Doarpswurk

Historie van Oudemirdum

Oudemirdum is een lommerrijk komdorp dat verwant lijkt aan een es- of brinkdorp. Het dorp is zoals zoveel dorpen in Gaasterlân omstreeks 1200 ontstaan op een zandrug waarover de oude landweg van Stavoren naar Sloten liep. De rechthoekige Brink is omringd door gevarieerde bebouwing van meest bescheiden panden, opgetrokken van gele steen. Daaronder het bezoekerscentrum Mar en Klif met vooral natuurhistorische informatie over de streek. In het perspectief van dit plein staat de hervormde kerk, een tweebeukig gebouw met een toren met ingesnoerde spits op de westgevel. Het schip in classicistische vormen is van 1790; in 1926 is tegen de noordzijde een flinke beuk gebouwd. Zij heeft een aardig interieur dat bij de recente restauratie een kleurige opkikker kreeg. Het orgel dateert uit 1900 en de kansel uit het midden van de 17de eeuw. Verder is er een gebrandschilderd venster van Ype Staak uit 1790.

Het dorp is in de 20ste eeuw aan weerszijden van de Buorren en de Kerkstraat flink gegroeid: voor de oorlog vooral aan de Lege Leane, daarna in het oosten. Ten westen van het dorp ligt het Jolderenbos. Daar staat op het hoogste punt van Gaasterlân (12,7 meter) de laatste luchtwachttoren van Friesland. Het is een in 1953 gebouwd overblijfsel uit de Koude Oorlog, volgens het door M. Zwaagstra ontworpen Raat-systeem van geprefabriceerde betonelementen.

In het zuidoosten ligt tegen een boszoompje het buitenhuis Riniastate. Het is in 1843 gebouwd naar ontwerp van de neoclassicistische architect Thomas Romein. Riniastate is een wit gepleisterd en van classicistisch sierwerk voorzien buiten met een hoge middenpartij en lagere vleugels. In het midden is een brede erker uitgebouwd met daarboven een balkon met balustrade. Het midden wordt bekroond door een fronton met fijn lijstwerk en een halfrond zoldervenster. Om de bossen en de nabijheid van de zee vonden recreanten en dagjesmensen Oudemirdum al vrij vroeg. Er zijn recreatiewoningen gebouwd, in het Fonteinbos kwam een bungalowdorpje en werden kampeerterreinen aangelegd.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland