Alles over Parrega
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Parrega

Parrega

Het langgerekte streekdorp Parrega ligt precies tussen Bolsward en Workum in. Het dorp wordt in tweeën gesplitst door de Workumer trekvaart, die dwars door het plaatsje stroomt. Om van de ene naar de andere kant te komen zijn de vijfhonderd inwoners aangewezen op de enige brug, in het hart van het dorp.

Geschiedenis
Parrega is van oorsprong een echt vissersdorp. Het dorp lag aan de rand van de Ee en het Parregaastermeer. Jarenlang verdienden bewoners hun geld met de vis die ze hier vingen. In 1609 veranderde de Ee in de trekvaart tussen Bolsward en Workum, die stukje voor stukje werd gegraven. Ook het Parregaastermeer is tegenwoordig niet meer terug te vinden op de kaart.
Het meer werd in 1879 drooggelegd, zodat er vruchtbare landbouwgrond ontstond. Hier werden grote stolpboerderijen gebouwd. Niet alleen het Parregaastermeer verdween, ook het Makkumer- en Workumermeer werden drooggelegd. Een ingrijpende beslissing, waarvoor koning Willem III destijds zijn toestemming moest geven. De Landbouwcourant schreef er uitgebreid over. Voor het droogmaken van drie meren was namelijk erg veel geld nodig. De krant had het over het astronomische bedrag van zeshonderdduizend gulden.

Bezienswaardigheden
De Johannes de Doperkerk kunt u niet missen bij binnenkomst. De kerk van geel baksteen is de blikvanger van het dorp. Het gebouw werd rond 1300 gebouwd op een terp. Rond de terp staan de oudste huizen van Parrega. Het dorpscafé, de pastorie, de kerk en de tussenliggende panden zijn de stille getuigen uit die tijd.
Met de drooglegging van het Parregaastermeer kwam er veel bouwgrond beschikbaar. Boeren uit Noord-Holland kwamen naar Parrega om hier grote boerderijen neer te zetten. Twee van deze historische bouwwerken zijn bewaard gebleven.

Wonen en leven
Parrega heeft voor een dorp van deze omvang goede voorzieningen. Een dorpshuis, jeugdhonk, peuterspeelzaal en basisschool De Paadwizer. Daarnaast kent het dorp een bloeiend verenigingsleven. Voetbal, volleybal, tennis, badminton en een gymnastiekvereniging. De verenigingen delen sporthal De Gearhing. Het sportveld dat in de zomer gebruikt wordt door de voetbalvereniging wordt in de winter als ijsbaan gebruikt. Parrega heeft ook een bedrijventerrein.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Parrega

Parrega is een langgerekt streekdorp aan het water: de Workumer Trekvaart. Aan de oostzijde staan vooral boerderijen bij het water. Zo strekt aan de Bolswarder kant zich een monumentale kop-hals-rompboerderij uit, waarvan het voorhuis een gedrukte verdieping heeft. Ongeveer in het midden van de zich vooral aan de westoever van de trekvaart uitstrekkende bebouwing ligt het terpachtig gebied van kerkhof met kerk.

Iets ten zuiden van de brug ligt de voormalige herberg De Harmonie, een bouwwerk uit de 18de eeuw met fraaie bovenzaal die gebouwd is van bruine steen, met een flinke schuur gebouwd van geeltjes. Verderop in het zuiden rijgt een reeks van gele huizen zich aaneen die beperkt van omvang en uiterst eenvoudig van architectuur toch een indrukwekkend ensemble vormt. Aan de andere zijde van de vaart heeft vanaf de brug de haaks daarop staande de Horstweg lintbebouwing van de school en woningen gekregen.

De Parregastermeer is in 1876/’79 samen met de naastgelegen Feitemeer drooggemalen. Toen hield de lucratieve visvangst voor de Parregaasters op, maar er was ongeveer 320 ha landbouwgrond gewonnen. Door de polderwerkers is niet alleen een regelmatige blokverkaveling in de droogmakerij gekomen, maar zijn dankzij ontwikkelaars uit Noord-Holland ook een reeks stolpboerderijen tot stand gekomen. Er is nog één exemplaar van dat voor deze streken exotische type te vinden.

De kerk staat achter de bebouwing op een terpachtig en omgrensd kerkhof. Deze omstreeks 1300 van grote gele baksteen gebouwde Johannes de Doperkerk met een vijfzijdige koorsluiting, heeft een relatief zeer forse toren die in de wijde omtrek van verre is te herkennen. Aan de zuidzijde is de kerk geopend met vrij grote spitsboogvensters met gestukadoorde dagkanten, waardoor er steunberen tussen de vensters noodzakelijk werden. De dikke toren is van rood en bruin materiaal gemetseld en beneden ook van grote moppen in gemêleerde kleuren. Schuin voor de kerk staat de pastorie met een in verhouding diepe voortuin; een medaillon in de toegangstravee geeft 1802 te lezen.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Marica van der Meer