Alles over Raerd
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Raerd

Raerd

Het dorpje Raerd is een typisch terpdorp waar de kerk op het hoogste punt van de terp is gebouwd. Ten noorden van Raerd bevindt zich in het Raerder Bosk de Stinspoort van de voormalige Jongemastate. De state zelf is in 1912 afgebroken, maar in het bos zijn nog veel stinzenplanten te vinden.

Enkele kilometers buiten Raerd, op weg naar Reduzum, passeert u de Blauwe Tent. Dit wegrestaurant herinnert aan de periode rond 1906, toen ds. Boers als predikant hartstochtelijk streed voor verheffing van de arbeidersklasse en voor de geheelonthouding.

De Overijsselsestraatweg vervolgend, komt u over de ‘Wite Brêge’, deze brug is enkele jaren geleden verhoogd tot 1.80 meter, waardoor een vaar- en schaatsverbinding van het Zwin met de Zwette is ontstaan.

© VVV Mid Fryslân

Historie van Raerd

Raerd is een terpdorp en dat is heel goed te ervaren. De Buorren en het Kleaster, met een goeddeels gesloten bebouwing van gevarieerde woningen liggen, prachtig rond de voet van de hoge kerkterp. De lage woningen met hoge kappen vormen een boeiend ruimtelijk ritme.

Ten westen van de kerk is in 1940 het door architect Piet de Vries ontworpen gemeentehuis van Rauwerderhem gebouwd. Tegenover de zijgevel van dit voormalige gemeentehuis staat het fraaie, 19de-eeuwse, gepleisterde pand van de pastorie dat later dorpscafé werd. Het gebouw is in 2002/’03 gerestaureerd en uitgebreid tot dorpshuis.

De kerk uit 1814 is een eenvoudige zaalkerk van bruine mangaansteen die van buiten de inwendige rijkdom niet prijs geeft. Er is 18deeeuws meubilair te bewonderen. Verder versierde rouwborden en vier rijk bewerkte zerken voor de families Jongema en Eysinga, adel die het in deze grietenij eeuwen voor het zeggen had. De hoge toren heeft een belangrijke silhouetfunctie.

Het dorp ligt dicht bij de oever van de voormalige Middelzee. De Moezel mondde daarin uit. Dat riviertje loopt nu vanaf Grou schilderachtig meanderend door het land om net bij de kern van Raerd dood te lopen. Het dorp ligt bovendien dicht bij het begin (of het einde) van de Slachtedyk, een middeleeuwse binnendijk. De belangrijkste toegangsweg, de Slotsdyk, werd na 1900 een gewilde plaats voor renteniers om hun villa’s te bouwen. Enkele zijn gebouwd in de charmante, ‘stadse’ vernieuwingsstijl.

Ten westen van de Slotsdyk ligt het ‘Raerderbosk’ een door It Fryske Gea beheerd parkgebied met oude bomen. Het is het terrein van Jongemastate, een adellijke woning die in 1515 is verwoest. Het bescheiden buiten dat daar in later tijd stond, is in het begin van de twintigste eeuw gesloopt. De stinspoort uit 1603 vormt nu nog de monumentale toegangspartij. In het bos bloeien in de vroege lente stinsenplanten en er huizen flinke kolonies reigers en roeken.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland