Alles over Rotsterhaule
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Rotsterhaule

Rotsterhaule

Als u niet op de plaatsnaamborden let, gaat u ongemerkt van Sintjohannesga Rotsterhaule in. Logisch, beide plaatsen lopen in elkaar over en Rotsterhaule en Sintjohannesga worden terecht tweelingdorpen genoemd.

Tegenwoordig wordt Rotsterhaule dan ook vaak in één adem genoemd met Sintjohannesga. Alhoewel Sintjohannesga tegenwoordig de ‘grotere broer" is, is Rotsterhaule veel ouder. De naam Rotsterhaule is afgeleid van de plaatsnaam Rottum, en betekent hoogte (haule) bij Rottum.
Zo had Rotsterhaule al in 1490 een eigen kerk. Deze roomse kerk was in het bezit van het Hasker Convent, het klooster nabij Haskerdijken en stond op de hoek van de Streek en de Lange Dijk. Dit kerkje is tot 1580 gebruikt. De toenmalige pastoor wilde niet overschakelen van de roomse leer naar de protestantse kerk en het vluchtte. Het kerkje raakte daarna in onbruik en in verval.

© VVV/ANWB Langweer-Joure

Historie van Rotsterhaule

Rotsterhaule is een streekdorp dat omstreeks 1500 is ontstaan op de ontginningsas vanuit Sintjohannesga in het noordoosten. Op de vroegste kaart die Rotsterhaule in beeld brengt, de kaart van Schotanus uit 1718, is het dorp een streek van wat huizen en boerderijen met enig bouwland en verder veenlanden in het noorden en hooilanden in het zuiden.

Het dorp heeft geen kerk. In de Tegenwoordige Staat van Friesland werd in 1788 niet zoveel over het dorp gemeld: ‘Rotsterhaule, dus genaamd om ’t zelve te onderscheiden van Ousterhaule in Doniawerstal, ligt in ’t Noorden van St. Johannisga, tusschen ’t zelve en Rohel, en in eene volkomen gelyke ligging, ten opzigte der Bouw- en Veenlanden.’ Vanaf het midden van de 18de eeuw gingen de Gietersen bij Oudehaske en spoedig ook bij Sintjohannesga en Rotsterhaule laagveen uitbaggeren om het tot turf te bewerken. Op de grietenijkaart van Schoterland in de atlas van Eekhoff is te zien dat er ten gevolge van de grootschalige verveningen nogal wat is veranderd in Rotsterhaule en zijn dorpsgebied.

De bebouwing langs de Streek is aanzienlijk dichter geworden, maar de omgeving een stuk leger. De noordoostelijke helft van de dorpsstreek wordt geflankeerd door uitgestrekte veenplassen. Vanaf het einde van de 19de eeuw raakte de streek ingepolderd en is de bebouwing van de streek verder verdicht. De landerijen aan weerszijden van de Streek liggen merkbaar laag: de meeste erven zijn opgehoogd, maar sommige woningen liggen opvallend diep. Er staat nogal wat kenmerkende bebouwing uit de jaren twintig en dertig. Aan de zuidelijke flank van het dorp liggen enkele flinke stelpboerderijen.

Grote bakkers hebben, net als in het buurdorp Sintjohannesga, hun sporen nagelaten, want roggebrood en koek werden exportproducten van deze streek. Aan de Hoge Dijk in het zuiden, de verbindingsweg tussen Heerenveen en Lemmer, is een agrarische streek gegroeid. Verder naar het zuiden aan het Tjeukemeer ligt de buurschap Vierhuis. Enkele honderden meters ten noorden van de Broeresloot staat het gemaal ‘Fjouwerhûs’, een kenmerkend gebouw uit de jaren dertig.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland