Alles over Sandfirden
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Sandfirden

Sandfirden

Het dorpje Sandfirden ligt aan het water van het meer De Ringwiel. Het kleine plaatsje telt zo’n twintig inwoners. Net als Idzega zijn de inwoners voor hun voorzieningen gericht op het nabijgelegen Oudega.

Geschiedenis
Sandfirden is een klein terpdorp, dat in de middeleeuwen ontstond. Op de allereerste kaart van dit gebied wordt het dorp ‘Zandvoord’ genoemd. Er stond slechts één huis en vijf boerderijen. Tegenwoordig bestaat het dorp uit een kerk, met daarnaast drie huizen. Deze woningen zijn in de 19de eeuw gebouwd en goed bewaard gebleven. Aan de weg naar de Vlakke Brekken staan enkele grote stelpboerderijen die nog bij het dorp horen.

Bezienswaardigheden
De kerk van Sandfirden is van 1732. Een door de bewoners opgerichte stichting doet haar best om het kleine kerkje te behouden. In 1998 werd het interieur zelfs geheel vernieuwd. Het idyllische kerkje en plekje lenen zich uitstekend voor culturele activiteiten.

Wonen en leven
Oudega heeft tal van voorzieningen, waar ze in Sandfirden gebruik van maken. Naast een gezellige winkelstraat, heeft het dorp een café en een restaurant.
In 1983 opende in Oudega multifunctioneel centrum It Joo haar deuren. Hier kunnen inwoners terecht om te sporten in de gymnastiekzaal met tribune. Daarnaast herbergt het centrum een feestzaal met podium, kleedkamers voor binnen- en buitensport en een centrale ontmoetingsruimte. Bij It Joo ligt ook het sportcomplex van de plaatselijke voetbalvereniging.
De inwoners van Sandfirden zijn voor het openbaar vervoer aangewezen op de bus.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Sandfirden

Sandfirden is een klein terpdorp dat in de Middeleeuwen is ontstaan temidden van een merengebied in het zuidwesten van de grietenij. Op de vroegste kaart van de grietenij in de atlas van Schotanus uit 1716 staat de kerk van ‘Zandvoord’ met één huis aan Het Hop, een ronde uitloper van de Ringwiel. Ten westen van deze kom staat één, en verder op het schiereiland naar de Vlakke Brekken ligt nog een viertal boerderijen. Ten noorden van de Oudegaster Brekken ligt tussen een paar poelen de Sandvoorder Rijp die bij het dorp hoorden.

In de Tegenwoordige Staat van Friesland werd in 1788 gemeld: ‘Zandfirde, of Zandvoord, ook een klein waterachtig dorp […] in ’t Noorden aan de Ringwiel. In ’t Oosten heeft men een Watertje, dat den naam draagt van Gouden poel, en in ’t Westen een groot doch ondiep water, de Vlakke Brekken genaamd. In ’t Noorden van hier, over de Oudegaster Brekken, aan de poelen, op de scheidinge van Wonzeradeel, ligt het buurtje, Zandvoorder Ryp.’ De verspreide bebouwing was uitsluitend over water ontsloten. Op de kaart in de atlas van Eekhoff blijkt de bebouwing in de dorpskom toegenomen en deze is met een landweg over De Band met Oudega verbonden. Ook in de Sandfirder Rijp zijn meer boerderijen gekomen.

Het dorp bestaat uit een kerk, enkele groepjes huizen en een paar verspreid liggende flinke stelpboerderijen aan de weg die naar de Vlakke Brekken leidt. Om de kerk staat een drietal woningen, daterend uit het einde van de 19de eeuw en intussen deels verbouwd. Hiertussen rijst de kerk op. Het kerkhof wordt omzoomd door een beukenhaag met linden. De eenvoudige zaalkerk is gebouwd van warm roodbruine steen. Blijkens de ankers in de gesloten westgevel is de kerk gebouwd in 1732. De gevels van het schip zijn geleed met lisenen. De zuidgevel is geopend met rondboogvensters. Ook de ingangspartij is rond gesloten. De houten geveltoren heeft een ingesnoerde met zink gedekte spits. Het interieur bezit een preekstoel uit het midden van de 17de eeuw en een orgel.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland