Alles over Schettens
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Schettens

Schettens

Tussen Witmarsum en Bolsward ligt het terpdorp Schettens. Op de terp staat hoog en droog de kerk van Schettens. De Witmarsumervaart slingert langs het kerkhof richting Witmarsum. Het inwoneraantal van Schettens schommelt al jaren rond de driehonderd.

Geschiedenis
Afgravingen van de terp leverden belangrijke informatie op over de geschiedenis van Schettens. Zo tonen overblijfselen aan dat er ruim duizend jaar geleden al mensen in het gebied woonden. De Hervormde Kerk, op de terp, is het oudste bouwwerk van Schettens. Oorspronkelijk stond hier een middeleeuws godshuis dat in 1865 is vervangen door het huidige kerkgebouw. De restanten van de grotendeels afgegraven terp van Schettens worden beschermd door een keermuur.

Bezienswaardigheden
De Hervormde Kerk geeft veel informatie prijs over de historie van Schettens. In deze kerk liggen de grafzerken van de familie Van Osinga. De mooiste uit de collectie is van Sybrand van Osinga en Atke van Aggema, een portretzerk waarop de overledenen levensgroot zijn afgebeeld.
Deze rijke familie maakte vanaf de 15de eeuw de dienst uit in Schettens Sybrand van Osinga, grietman van Wonseradeel, liet in Schettens ook een stins met een dubbele gracht bouwen. Dit grote woonhuis kreeg de naam Osinga State en vormde jarenlang de ambtswoning van vele grietmannen. Ook de naam van de hoofdstraat, de Van Osingaweg, herinnert aan dit adellijke geslacht.

Wonen en leven
Kinderen uit Schettens kunnen in eigen dorp naar basisschool De Trijetine. Het verenigingsleven speelt zich grotendeels af op en langs het kaatsveld en de ijsbaan. Fanatieke zangers, biljarters en klaverjassers ontmoeten elkaar wekelijks in dorpshuis De Terp. De inwoners van Schettens hebben veel contact met buurdorp Longerhouw. Samen met de goede buur organiseert de Stichting Dorpsfeest jaarlijks gezellige evenementen.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Historie van Schettens

De terp Schettens bij de Marneslenk moet al heel vroeg bewoond zijn geweest. Vanouds bestond Schettens uit een paar huizen en boerderijen bij de kerk en verspreide bebouwing. Het dorp heeft nu een langgerekte structuur, als een streekdorp. De dubbele streek huizen die vanaf eind 19de eeuw is ontwikkeld, leidt met een flauwe bocht van de terp naar de ontsluitingsweg. Om de afgegraven kerkterp te beschermen is een flinke keermuur opgemetseld. Die terp is verder afgegraven, maar is nog goeddeels herkenbaar dankzij de fraai om de terp meanderende Witmarsumervaart.

De dubbele streek is sympathiek, maar nergens opvallend: wat in de breedte gebouwde burgerhuizen, enkele huizen van roze en grijze kalkzandsteen van kort na 1900. In de oostelijke bebouwingsstrook valt vooral de voormalige gereformeerde kerk uit 1907 op.

Op de terp heeft een middeleeuwse kerk met zadeldaktoren gestaan. De in 1865 vernieuwde kerk bevat mogelijk nog oud muurwerk. De oude toren is in 1816 of 1819 afgebroken en eerst vervangen door een houten exemplaar. In 1877 kwam een stenen toren voor de kerk naar ontwerp van architect Jan van Reenen. De kansel uit de oude kerk, met een handje als baretknop, is herplaatst. Sinds de 16de en 17de eeuw heeft de kerk een buitengewone vloer door een reeks excellent gehouwen grafzerken. Daarmee manifesteert de machtige familie Osinga zich ten eeuwigen dage. De mooiste uit de collectie is van Sybrand van Osinga en Atke van Aggema, een portretzerk waarop de overledenen levensgroot zijn afgebeeld. De maker beitelde in 1621 hierin trots zijn naam: Pieter Claes Antiek.

Ten zuidoosten van het dorp lag Osingastate, die in de 18de eeuw is gesloopt en vervangen door een boerderij. De statige stelpboerderij is in 1982 door brand verwoest. In de nieuwbouw zijn de kunstzinnige sporen van de Osinga’s aangebracht: naast de deur drie fel gekleurde reliëfstenen met een jager met geweer en slanke jachthonden. In het interieur is een reliëfsteen met een jachttafereel geplaatst.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland