Alles over Teroele
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Teroele

Teroele

Teroele en Idskenhuizen liggen vlakbij de belangrijkste vaarverbinding van Fryslân, namelijk het Prinses Margriet kanaal.

Dit is een mooie en eeuwenoude streek midden in een ongerept stukje Fries landschap, tussen weidse velden en het water van de Koevorde. Haar naam heeft Teroele te danken aan het feit dat aan de andere kant van het dorpje de Welle stroomt. Naar dit oude stroompje werd het plaatsje Ter Welle genoemd, wat door de uitspraak van "w" als "oe" in vroeger tijden Ter Oele is geworden. De familienaam Troelstra is hieraan ontleend, waarvan veel later Pieter Jelles Troelstra de bekendste telg is geworden.

De klokkenstoel van dit slechts 23 inwoners tellende gehucht herinnert nog aan de in 1700 verdwenen kerk, uit tijden dat Teroele wel degelijk een plaatsje was dat meetelde. De klokkenstoel stamt ongeveer uit het jaar 1600.

Teroele wordt de laatste jaren steeds meer ontdekt als watersportlocatie. Logisch, de Koevorde is bij uitstek geschikt voor Valken en alle andere typen open zeilboten.

© VVV/ANWB Langweer-Joure

Historie van Teroele

Teroele is een waterdorp aan de oostelijke oever van het Koevorder Meer waar de boerderijen met opvaarten naar waren ontsloten. Het is altijd het kleinste dorp van de grietenij geweest. Het oudste kaartbeeld, de grietenijkaart van Doniawerstal uit 1718, laat een niet al te grote reeks van boerderijen zien die in hun midden een kerk hebben. In de zuidelijke hoek van het gebied, bij het Grote Idskenhuizermeer, is de bebouwing iets dichter dan die van de waterstreek naar het noorden.

In 1788 meldde de Tegenwoordige Staat van Friesland: ‘dit Dorp ligt in ’t laagland […] en strekt zich, Westwaards, over de Koevorde, uit tot aan Woudsend. In ’t begin deezer eeuw zag men hier nog eene Kerk, die naderhand is afgebroken. Weleer was hier zeer vermaard het aanzienlyk geslagt van Hettinga, en eene State van dien naam.’ De boerenstreek aan de andere zijde van het meer is met het gedeelte dat bij Idskenhuizen hoorde het dorp Koufurderrige gaan vormen. Na de gemeentelijke herindeling van 1984 bij Wymbritseradeel is gekomen. Op de grietenijkaart in de atlas van Eekhoff uit het midden van de 19de eeuw zijn de boerderijen nog steeds alleen over water ontsloten, al loopt er langs de boerderijen een pad. Er ligt een zet over de Nieuwe Vaart die de Teroelster Zypen – nog steeds een plasgebied ten oosten van de streek – met het Koevorder Meer verbindt.

De zuidelijke hoek bij het Grote Idskenhuistermeer hoort officieel bij Idskenhuizen, maar ruimtelijk bij Teroele. Daar staat een aantal boerderijen aan inhammen en opvaarten bij elkaar en zijn een paar recreatiewoningen op de oevers gebouwd. Noordelijk ligt aan de oostkant van de weg met de naam Dijken het oude, omgrachte kerkhof, waar tot aan het begin van de 18de eeuw een kerk stond. Er zijn aanwijzingen dat hier al omstreeks 1600 een klokkenstoel stond. De luidklok die de huidige stoel draagt is in 1621 gegoten door Jan Burgerhuys. De constructie is enkele malen vernieuwd, onder meer in 1723 en laatstelijk in 1974.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland