FrieslandBlog

Onderstaande vensters komen van FrieslandBlog. Wilt u ook schijven over Friesland, meld u dan aan via het contactformulier.

Het dorp Eastermar ligt ten noorden van Drachten in een prachtig gebied te midden van twee, voor het gebied bijzondere waterpartijen, het Bergumermeer en De Leien. Deze relatief kleine en ondiepe meren zijn grotendeels ontstaan door veenafgravingen en afkalving. Het gebied draagt met trots het predicaat “Nationaal Landschap De Noardlike Fryske Wâlden” (De Noordelijke Friese Wouden).

Toch zal een bezoeker die van de meren heeft genoten zich wellicht afvragen, waar zijn de wouden gebleven? Inderdaad, wouden in de zin van uitgestrekte bossen vind je er niet. In de plaats daarvan vind je een eeuwenoud coulisselandschap. Dit wordt gevormd door talloze boom- en houtwallen die kleinschalige boerenpercelen van elkaar scheiden. Hier en daar kijk je dwars door een aantal van deze boom- en houtwallen heen, de dieptewerking is subliem. Tussen deze coulissen zie je telkens weer een andere voorstelling. Akkerland, graanvelden, weilanden met koeien, paarden, schapen, of misschien wel het mooist, een wisselend kleurenpalet van veldbloemen. De analogie met coulissen en voorstellingen in een theater kan bijna niet treffender.

De boom- en houtwallen worden met regelmaat teruggesnoeid en groeien in enkele jaren daarna weer terug. Aan de oudste exemplaren zie je dit onderhoud terug in decenniaoude grillige stronken en stobben. Ruilverkaveling is aan het gebied voorbijgegaan en dat is maar goed ook. De hout- en boomwallen zijn onaangetast en volgen de oorspronkelijke zandpaden die dorpen als Eastermar, Sumar, Harkema en Drogeham aan elkaar verbonden en nog steeds verbinden. De gemeente heeft zich erbij neergelegd en doet het onderhoud met zorg, verharding is uitgesloten. 

Het enige dat in het historische beeld ontbreekt zijn de karresporen die er ooit in grote hoeveelheden moeten hebben gelegen. Ook verdwenen zijn de talloze plaggenhutten die er moeten hebben gestaan. Het is moeilijk voor te stellen maar tot voor slechts honderd jaar geleden werden plaggenhutten in het gebied gebouwd om in te wonen, ook met grote gezinnen. De bijzondere  geschiedenis van de plaggenhut wordt verteld in Themapark de Spitkeet in Harkema, een aanrader.

Ik heb er een middag doorgebracht en kom snel terug want "Theater" Nationaal landschap de Noardlike Fryske Wâlden is 7 dagen per week open en de entree is ook nog eens helemaal gratis!

In Gaasterland heb je aan de IJsselmeerkust een aantal plekken waar je een optimaal uitzicht hebt over het IJsselmeer. Ik denk aan het Mirnserklif bij Mirns, het Oudemirdumerklif bij Oudemirdum en het meest beroemde, het Reaklif bij Warns. Hier vochten de Friezen een legendarische strijd tegen de Hollanders in 1345.

Je vraagt je af waarom je juist hier het mooiste uitzicht hebt over het IJsselmeer. Volgens mij komt dat doordat je bij helder weer nog net de overkant kunt zien. Je ziet de kerktoren van Enkhuizen duidelijk aan de horizon temidden vaag trillende silhouetten van windturbines, bomen en bebouwing. Daarnaast heb je als je naar links kijkt uitzicht op windturbines die de dijk van de Noordoostpolder en Flevopolder aangeven, helemaal tot aan de Maximacentrale bij Lelystad. Aan de rechterkant zie je de windturbines die het einde van de Afsluitdijk markeren, de Afsluitdijk begint wat mij betreft in Friesland maar wellicht zag de geestelijk vader Cornelis Lely dat anders.

Dit panorama heb je vooral omdat het klif je net voldoende meters boven het waterpeil van het IJsselmeer uittilt. Hierdoor kun je over de kromming van de aarde en dus het IJsselmeer heen kijken.

Als je de tijd neemt ga je bijna automatisch mijmeren over wat er allemaal nog meer achter de horizon schuil gaat en achter de toren van Enkhuizen. En juist op dat moment raak je in gesprek met een toevallige voorbijganger. Hij vertelt dat tijdens de tweede wereldoorlog V2’s werden gelanceerd vanuit de bossen van Rijs, bestemming Londen. Deze bossen bevinden zich in Mirns recht achter je.  Veel V2's zouden dienst hebben geweigerd en in het IJsselmeer zijn geplonst.

Ik heb het nagezocht op de kaart. Ze moeten rechts van de Enkhuizer toren zijn gevlogen onderweg naar de Britse hoofdstad. Mijn bezoekjes aan het IJsselmeerpanorama krijgen vanaf nu een extra dimensie.


Uit de dorpscanons

Onderstaande vensters komen uit diverse historische canons die ontwikkeld worden op www.dorpscanon.nl

Taede Ruurds Abma is op 30 juni 1826 in Folsgare aan de ‘leane’ geboren en wordt aangegeven op 1 juli 1826 door zijn vader Ruurd Freerk Abma met de getuigen Fedde Oeges Breeuwsma en Hendrik Uiltjes Hoekstra, beiden boer en buren van de ouders Ruurd Freeks Abma en Hiltje Klazes Wiersma.

Ruurd Freeks Abma oud zeven en veertig jaren boer wonende te Folsgare welke ons een kind van het mannelijke geslacht heeft voorgesteld, den dertigsten der maand Juny dezes jaars des avonds ten zes uren uit hem declarant en Hiltje Klazes Wiersma zijne Huisvrouw te Folsgare geboren, en aan het welk hij verklaard heeft de voornaam te geven van Tade.

Taede is het tiende kind van Ruurd Freerks en Hiltje Klazes en voor een naam moeten ze wat verder terug in de tijd. Hij wordt vernoemd naar zijn overgrootvader Tade.

Zijn beppe Baukje Taedes is in 1811 overleden. In de nalatenschap van Meinte Ruurds Abma staat een notitie waarin vermeld staat dat Baukje Taedes is geboren op 6 mei 1744. Uit het doopboek van de Hervormde gemeente Oudega, Idzega en Sandfirden blijkt dat haar ouders Tade Murks en Geertje Goverts zijn.  

Taede Ruurds wordt in de geboorte akte door zijn vader aangeven met de naam Tade precies zo als Baukje haar vaders naam geschreven wordt bij haar inschrijving in het doop register van Sandfirden.

Taede blijft de jongste van het gezin en is bijna zeven jaar oud als zijn vader Ruurd Freerks Abma, 54 jaar oud, op 16 maart 1833 overlijdt.

Aangevers zijn Taeke Jans Westendorp, oud zeven en dertig jaren, boer op Suderburen, en Wiebren Lolkes van Wieren, oud dertig jaren, boer op Strûpenkeal, beiden buren van de overledene.

Taede is boerenzoon en groeit net buiten het dorp op aan de ’leane’. Er is nog geen school en hij  krijgt les van zijn moeder en oudere broers en zusters. Het boerenwerk is een onderdeel van zijn opvoeding en als jongste zoon zal hij later als boer op de ouderlijke boerderij komen.      

Taede Ruurds is al op 18-jarige leeftijd gekozen tot kerkvoogd. Het maakt niet uit of je Teerde of Taede schrijft hij hoort nu wel bij de mensen die iets in de melk te brokkelen hebben.


Uit het dorpsarchief van Easterein

Onderstaande vensters komen uit het in opbouw zijnde dorpsarchief van Easterein. Kijk op https://easterein.argyf.nl voor een indruk van dit dorpsarchief.

De gersdrûgerij

Wij lêze yn de oantekens fan de tsjerkfadij gearkomste fan 13 novimber 1946 it folgjende:

'Een verzoek van de Vereeniging tot oprichting van een grasdrogerij om aankoop van een terrein uit het eigendom der pastorie.' En dat waard ynwillige. Yn 1947 is de oprjochting in feit.

Earste bestjoer

It earste bestjoer fan de “Coöperatieve Groenvoerdrogerij OOSTEREND G.A. bestie út:

P. Kooistra, Kûbaerd, W.H. de Jong Easterein, KL Hofman Lytsewierrum,

S. Reitsma Wommels en H.S. Couperus Hartwert.

Behearders wienen:

Folkert T. Vellinga (1906-1984), fan 1946-1951 en Jan Jelsma (*1917) fan 1952-1968.

It funksjonearjen

Hjir folget in koarte beskriuwing fan Tjalling Tjalsma (*1928), ien fan de wurknimmers, oer it funksjonearjen fan de drûgerij:

'Der waard earst begûn mei ien drûger, in Ingelsk fabrikaat. Al gau kaam der in twadde by en yn 1950 in tredden. Wy wurken earst mei ien foarman, ien man foar it terrein, trije man dy 't soargen dat it gers nei de drûger laat waarden twa man dy't yn it pershok dwaande wienen. Dêr stie letter ek de biks masjine.

Nei twa jier ferfoel de funksje fan de terrein man.

Wy wurken yn trije ploegen. De wurktiden wienen sa regele:

De earste ploech wurke moandeitemoarns fan ien oere oant tolve oere ta. Dan kaam de twadde ploech, dy 't fan tolven oant jûns achten wurke en dêrnei de tredde fan jûns achten oant de moarns fjouweren. De moarnsploech wurke 51 oeren, de middeisploech 50 oeren en de nachtploech 40 oeren. Der waard in wikselsysteem tapast. Yn dy tiid wie in 48-oerige wurkwike regel.

It gers waard mei in trekker en oplader ophelle. Twa man wiene beset mei it wurk op de laadwein en der wiene twa tuskenriders. Hja begûnen moarns om fiif oere en wurken oant der genôch gers wie foar oant de oare moarns.

Yn 1963 is de earste (Ingelske) drûger ôfskaft en regelen foarried bakken de tafier. Der wie wurk foar ien man.

Letter kaam foar it opheljen fan it gers der in apparaat ('kid') dat it gers op de wein blaasde.

De earste jierren koene wy net earlik 1000 kg (wiet) gers ferwurkje. Letter waard dat gans better. Nei 1964 hellen we somtiden wol 1200 kg. yn de oere. Doe hawwe wy bêst draaid.

Yn 1968 is de drûgerij fusearre mei dy fan Mantgum en binne wy der hinne gien'.

Eastereinders dy't hjir wurke hawwe binne:

Klaas Sietsma (1921-1992), TjallingTjalsma (*1928), Merk van der Meulen (1920-1987), Jan Stapersma (1897-1974), Pieter Jetzes Wiersma (1901-1982), Pieter J. Hiemstra (*1916), Bouke de Koe (*1918), Haring de Koe (*1914), Andries Smeding (1908-1979), Lieuwe Dijkstra (1898-1979), Pieter H. de Boer (*1935), Jan Jan Stapersma (*1918), Meinte Vollema (1900-1969), Ynte Dijkstra (*1931), Anne Ypma (*1930), Fokke Schonenburg (1912-1987), Siebren Feenstra (*1945), Wierd Hiemstra (*1920), Hielke Heeringa (*1928), Sake Hemstra (*1925), Hein Hoekstra (1902-1971), TjallingHoekstra (*1912), Jouke Feenstra (1908-1994), Ype de Jong (1890-1969), Germ Stilma (*1922), Age Jansen (*1928), Pieter Y. Hiemstra (1889-1974), Andries Vollema (*1933), Hendrik Bos (*1926), Harm Miedema (*1922)

Administraasje: Durk H. de Boer (1897-1954), Lipkje de Boer (*1934), Mintje de Boer (*1936), J. Jorritsma (*1912), W.K. de Jager (1902-1987).

Gebouwen ferkocht oan BOS Meganisaasje

De gebouwen binne yn 1969 kocht troch Bos meganisaasje B.V.

De bungalow, boud yn 1970, waard it ûnderkommen fan direkteur Henderikus Lambertus Johannes (Henk) Bos (*1944) en Cornelia Adriana Maria van Esch (*1944) mei har trije bern.

Der hawwe yn de rin fan de tiid trije ferbouwings en útwreidings plak fûn, yn 1978, 1989 en 1995. Op 't stuit beslacht it bedriuw 10.000 m2, dêr't 2500 m2 fan beboud is.

Oare kant de dyk waard yn 1986 it meganisaasjebedriuw fan Koopmans, (it ald- büterfabryk) oankocht, dat brûkt wurdt foar opslach en showroom foar lanboummasines.

It bedriuw telt 13 wurknimmers dêr't twa fan yn Lollum wurkje.

Hjoeddedei, we skriuwe 1995, wenje Geert Dijkstra (*1943) en Dieuwke Reinsma (*1946) yn de bungalow.

 Oprjochting,

Ut de oantekens fan de feriening fan Jeu de boules, blykt dat de feriening oprjochte is op 26 febrewaris 1998. Al in oantal jierren waard der mei it doarpsfeest Jeu de boules spiele troch de âldere jongerein. Der wie altyd in protte animo foar.

Sadwaande waard der troch in oantal minsken in subsydzje oanfraach dien by de gemeente Littenseradiel. Dit is werom te sjen yn in brief dy't hjir ûnder delset is.

Op 26 febrewaris waard der in gearkomste hâlden foar belangstellenden. Der kaam in protte minsken op ôf. Yn de pauze wienen der 39 minsken dy't harren oanmelden om lid te wurden. De kontribúsje waard fêststeld op fl. 20,- per simmerskoft. It wurdt op tiisdeitemiddei hâlden.

It bestjoer waard fêststeld,

De subsydzje waard takent op 13 juny 1998. Op 30 juny binne der al 53 leden. Koartsein it begûn tige goed. Troch dat alles goed by hâlden is, kinne we dizze oantallen neame.

En ek de nijsgjirrige brieven ha we hjir ûnder delset.

Oanfraach stipe

JEU DE BOULE FERIENING Y.O.

SKRIUWER : S. Scheltema,

Skilplein 31, 8734 GW EASTEREIN.

Oan it Kolleezje fan Boargemaster en Wethalders en de Rie fan de gemeente Littenseradiel.

Keatsebaen 1

8731 BN WOMMELS.

Underwerp : Oanfraach subsydzje foar de oanlis fan in JEU DE BOULEBAAN op de sportfjilden de Skoalle-seize Heechhiem 11 te EASTEREIN.

Easterein, 12 febrewaris 1998.

Eala,

Sa as jimme witte binne der yn Easterein in soad sportferienings aktyf, mei troch de goede akkommodaasjes dy’t der binne (sportfjilden,sporthal,tennisbanen)          kinne we wol sizze dat de sport libbet. Sport is in goede saak. It foarmet de jonge mins yn syn Ontwikkeling, jout him Ontspanning en soarget foar sosjale kontakten.

Mar op aldere leeftiid, as de spieren strakker wurde en de botten brosser, moat mannichien ôfheakje. Dan binne der in soad dy’t wat komme te missen.

In sporter fan fjirtich jier dy ophald stiet noch midden yn it libben mei alle drokte fan wurk en hüshalding en sil yn’t earst oan dat gemis net fiele, men hat drokte genôch. Mar op lettere leeftiid, as men wat yn rêstiger farwetter komt, mist men wat, mar der is neat mear.

Mist men net de sport dan wol de sosjale kontakten. Dit is in groeiende ploech minsken!

En dan is Jeu de Boule in pracht sport om dat gat op te foljen. Yn de üs omlizzende doarpen Skearnegoutum, Turns, Ysbrechtum en Nijlan hat men dat gat mei sukses opfult. Libbene ferienings mei Onderlinge wedstriden en genôch leden. Leden fan boppe de fyftich- en seis boppe de santich jier, dus mei in grutte alderdomsopbou.

Dat seach ek it bestjoer fan de Rabobank "De Greiden" yn Easterein, dy’t fan 't jier har hündertjierrich bestean fiert. Yn dat ramt wolle sy wat dwaan foar de mienskip, sa ek foar de alderein boppe de fyftich jier. Hja hawwe doe de Stifting Skoalle-seize yn Easterein ûnderstien oft dy ek romte hie foar it oanlizzen fan yn Jeu de Boulebaan en of wy ús ree ferklearren foar it oprjochtsjen fan in feriening yn Easterein. De romte waard fûn en in bestjoer foarmje wie yn de koartst mooglike tiid beslikke.

Mar it moaiste wie dat de Rabobank "De Greiden" har ek fuort finansjele stipe jaan woe foar in part fan 'e kosten.

It bestjoer fan de feriening y.o. hat doe kontakt socht mei van Abbema, kultuertechnysk en drainagebedrijf, yn Arum. Dit bedriuw hat in plan makke mei in iepen begrutting. En dan docht bliken dat wy noch in gat hawwe fan ƒ 12.600,--.

Hjirfoar freegje wy fan de gemeente in subsydzje foar ien kear.

Wy binne fan betinken dat Jeu de Boule, foaral foar de alderein, in sport is dy rjocht fan bestean hat en wolle dan ek driuwend berop op jimme dwaan om üs te helpen dizze Jeu de Boulebaan te realisearjen op koarte termyn.

Mei koarten sille wy kontakt mei jim opnimme foar in münling ûnderhald.

Nammens it bestjoer fan de Jeu de Bouleferiening y.o.

B.Bruinsma-Rienstra.

foarsitter.S. Scheltema, skriuwer.

Taheakke : tekening en begrutting.

Utnûging doarp

Jeu de boules feriening yn oprjochting

Achte doarpslju,

Al in pear kear mei de doarpsfeesten is der yn Easterein Jeu de boules spile. Dat foldie skoan, Jeu de boules is in balspul der ‘t elts hast oan mei dwaan kin. Dat wol sizze men hoecht der net jong en fluch foar te wêzen. It wurd yn us lân dan ek in soad dien troch âldere minsken en it hat dan ek in hege graad fan gesellichheid.

Der sit wedstriid elemint yn, mar dat hoeft foar nimmen in belemmering te wêzen. Yn Skearnegoutum, Turns, Ysbrechtum en Nylân binne sokke ferieningen al wat jierren fan start en dy rinne goed.No docht de gelegenheid him foar dat wy yn Easterein in Jeu de boules baan krije kinne.

Op it sportfjild is noch in stikje grûn wer’t dizze prachtich lizze kin en it stichting bestjoer fan de Skoalleseize wie ek fuort ré syn meiwurking hjir oan te jaan. Sa hawwe ûnderskreaunen ek oansocht om sitting te nimmen yn it foarlopiche bestjoer fan de feriening yn oprjochting. Wy binne fan betinken dat dizze feriening yn Easterein it rjocht fan bestean hat. Man - frou elts kin der oan mei dwaan, de kontribúsje komt net heech te lizzen, dat dat sil gjin beswier wêze.

Op tongersdei 26 febrewaris om 14.30 yn de kantine fan de Skoalleseize op it sportfjild binne wy fan doel om in gearkomste te hâlden. Dan sil ferteld wurde hoe as ien en oar wurket, spulregels, materiaal en as it kin wolle we dan it út ein sette mei ús feriening.

As jimme der ta komme kenne om lid te wurden.

Unbekend makket ûnbemind, dus kom !

It bestjoer:

Foarsitter Baukje Bruinsma

Skriuwer Sikke Scheltema

Ponghâlder Henk Kuiper

Wedstriid Roelie Reynhoudt

Lieding Anny Hartman

As it waar goed is sille minsken fan de Jeu de boules Skearnegoutum in demonstraasje jaan. Se komme yn elts gefal om wat te fertellen hoe as it wurket.

Notulen "Jeu de boules" vereniging 26-02-98.

1. Oprichting "Jeu de boules" vereniging te Oosterend.

2. De voorzitter heet de dorpsbewoners hartelijk welkom.

3. Voorzitter verteld een en ander over het ontstaan van de vereniging.

4. Op uitnodiging van het voorlopig bestuur waren 3 leden van een zustervereniging uit Scharnegoutum aanwezig om de spelre¬gels toe te lichten en om op het voetbalveld een demonstratie te geven.

5. Gedurende de koffiepauze hebben 39 personen zich opgegeven als lid.

6. Na de koffie, werd de hoogte van de contributie besproken. Besloten werd de contributie op F20,00 per persoon te houden.

7. Met meerderheid van stemmen werd dinsdagmiddag aangenomen als speelmiddag.

8. Met algehele toestemming, van de leden werd het voorlopig bestuur als permanent aangenomen.

9. Op verzoek van enige nieuwe leden werd gevraagd of het mogelijk is om ook op dinsdagavond te spelen. Dit verzoek werd door het bestuur ingewilligd.

10. Het bestuur: Mevr» B. Bruinsma (voorzitter)

Dhr. P.H. de Boer (penningmeester)

Dhr. S. Scheltema (schrijver)

Mevr. Ao Hartman (wedstrijdleidster)

Mevro R, Reinhoudt (wedstrijdleidster)

11. Tijdens de koffie-pauze werden 2 soorten speelballen getoond en andere attributen die bij Jeu de Boules worden gebruikt.

De duurste ballen kosten F115,- per set. Een set bestaat uit 3 ballen.

De goedkoopste kosten F31,50 per set.

12. De drie gasten uit Scharnegoutum worden bedankt voor hun aanwezigheid en de perfekte uitleg van het Jeu de Boule spel. Hierna sluit de voorzitter de bijeenkomst.

S. Scheltema.

Oosterend 15 sept: 1998

Openen nieuwe JEU DE BOULES banen te Oosterend

Bij een goed bezochte receptie, opende de voorzitster B. Bruinsma de bijeenkomst. Zij heette alle gasten en clubleden van harte welkom.

In haar speech belichtte zij nog eens het tot stand komen van deze JEU DE BOULES banen.

Op deze receptie waren verschillende personen en instanties uitgenodigd. Voor de Gemeente Littenseradeel de wethouder dhr: D. Willemsma en tevens verschillende fractieleden van politieke partijen. Ook waren uitgenodigd de Rabobank te Oosterend, firma Jansen sport, Abbema cultuurtechnisch en drainagebedrijf, Okkema loonbedrijf, Dorpsbelang "Hald Faesje", Kaatsvereniging, Voetbalclub S.D.S., Sportvereniging Skoalleseize, Sneekercourant en een van de sponsors dhr: R. Hofstee.

Onder het genot van een kopje koffie met oranjekoek namen onderstaande personen het woord, dhr: D.Willemsma als wethouder namens de Gemeente Littenseradeel, dhr: E.Bruinsma als voorzitter sportvereniging Skoalleseize, en dhr: Terwisscha-Scheltinga als directeur Rabobank E.O..

Alle sprekers benadrukten het belang van "beter bewegen voor ouderen". De aanleg van deze JEU DE BOULES banen werd mogelijk gemaakt door een subsidie van de Gemeente van fl. 15.000, en een schenking van de Rabobank E.O. van fl. 10.000 wegens het 100 jarig bestaan van deze Bank. Enkele cadeaus werd de club aangeboden in de vorm van JEU DE BOULES ballen van de firma Jansen sport en Skoalleseize, tevens enkele enveloppen met inhoud van loonbedrijf Okkema, Kaatsvereniging en voetbalclub S.D.S., cadeaubonnen van bakkerij v/d Brug en dorpsbelang "Hald Faesje". De zitbanken werden geschonken door de volgende sponsors: Total Advies B.V., Faber Machinebedrijf B.V., en M.R.W. Accountants &Adviseurs.

Tijdens de receptie verrichtte dhr: Terwisscha-Scheltinga het openen van de banen door middel van het wegtrekken van het doek, zodat het bord met ons logo "DEUN BY" zichtbaar werd. Deze naam is bedacht door ons clublid Akke Bijlsma.

Daarna hebben enkele leden en fractieleden van de Gemeente de banen ingewijd.

Onder het genot van een hapje en een drankje kwam een einde aan deze zeer geslaagde middag.


Nieuwe encyclopedie van Fryslân voor slechts € 29,90 incl. verzenden!

Bijna 8 kilogram aan kennis over Friesland! Wees er snel bij want op is op.

De Nieuwe Encyclopedie van Fryslân is een onmisbare aanvulling in de boekenkast voor iedereen die gek is van Fryslân en meer wil weten van deze provincie. Op 15 september 2016 verscheen de vierdelige encyclopedie die rond de 3000 pagina’s telt, 11.000 trefwoorden bevat en ruim 8 kilo weegt. De encyclopedie staat bomvol actuele kennis over Fryslân en is een echte pageturner geworden.

Voor al diegenen die dit standaardwerk over Fryslân altijd al hadden willen hebben! Nu voor een wel heel speciaal prijsje! Maar let op! Op = Op!