Alles oer Arum
NederlandsDuitsEngels

Alles oer Arum


Deel:

-

-

Arum

Arum

It terpdoarp Arum leit tusken Harns en Wytmarsum. It doarp telt sa`n alvehûndert ynwenners.

Skiednis
Arum wie yn 1380 it toaniel fan in fjildslach tusken de muontsen fan Ludingatsjerk en Âldkleaster. By dy gefjochten kamen 130 minsken om, ûnder har inkele promininte eallju.
Noch altyd besit Arum taastbere oantinkens oan de adel dy`t yn en om it doarp hinne wenne. Sa tanket de Van Camminghawei, rjochting Wytmarsum, syn namme oan de adellike famylje mei deselde namme. Itselde jildt foar de steatlike kop-hals-romppleats Camminghastate en de kamkes dy`t pronkje yn it doarpswapen.

Bysûnderheden
Werkenningspunt yn it doarp is de tradisjonele sealtsjerke. Ûntwurpen yn 1837 troch boumaster Thomas Romein. It godshús hat opfallende spitsbôgefinsters, in fjouwerkante toer en in bekroaning yn neonklassisistyske styl. Flakby de tsjerke steane inkele notabele wenten, wêrûnder de pastorij, ein 19e ieu.
Út deselde perioade datearret de steatlike herberch 'De Gekroonde Leeuw'. Jierrenlang de halte foar de tramline Boalsert - Harns.

Wenje en libje
Arum hat yn de Sytzamawei en Arumerfeart twa wichtige ferbiningswegen. Oan wjerskanten dêrfan lizze rustike buorrentsjes oan it wetter. Bewenners kinne yn it doarp terjochte foar de deistige boadskippen. Yn Arum binne de minsken ek tige warber en hawwe se in goede (bus) ferbining mei Harns en Wytmarsum.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Histoarje fan Arum

Arum is in flink terpdoarp dêr’t de trochgeande Sytzemaweg mei de oerdwerse Arumer Feart de struktuer foarme ha. By it wetter binne der oan beide kanten fan de dyk aardige wetterbuertsjes mei oan ‘e westkant de Schoolsingel mei spoaren fan in earmhûs út 1662, in fraaie gevelstien en in seldsum âld skoaltsje (1832) mei spitsbôgefinsters. Op in tinkstien stiet dit moralistyske fers:

Hier vind ge o Jeugd een onderwijs
Gerigt naar u verstand
Gebruik met vlijt dit gunstbewijs
Zoo komt gij ras tot stand.

Eastlik is tusken de bebouwing yn romte hâlden foar in keatsplein. De bebouwing by it wetter fan de Sulverstreek lâns is hjir en dêr fernijd. By de tsjerke stean in pear karakteristike notabele wenten út it lêste kwart fan de 19e ieu, wêrûnder ek in grutte pastorije.

Tichteby stiet herberch De Gekroonde Leeuw, dy ‘t ek ta stân kaam yn deselde perioade. Lange tiid wie hjir it stopplak foar de tram fan Boalsert nei Harns. It is in steatlik bouwurk mei op de ferdjipping in opfallende glêzen erkerútbou. Arum is yn de betide 20e ieu oan de noard- en de súdkant opmerklik lang útrutsen by de trochgeande dyk lâns. Oan de Camminghaweg stean rychjes filantropyske wenten út 1900. De doarpsútwreidingen fan nei de oarloch kamen earst oan de noard- en letter oan de súdkant.

De Arumer tsjerke stiet op in rom en keal hôf. It gebou is oant twa kear ta troffen troch de wjerljocht en yn ‘e brân flein, de lêste kear yn 1836. De hjoeddeiske tsjerke is in ûntwerp fan boumaster Thomas Romein. Dy kaam mei in neoklassicistysk plan, mar doch is de tsjerke ienfâldiger en soberder útfierd; in tradisjonele sealtsjerke mei spitsbôgefinsters en in strakke fjouwerkante toer mei in alderaardichste bekroaning yn neoklassicistyske foarmen. Yn de tsjerke mei in ienfâldich ynterieur stiet in hearebank fan de famylje Cammingha.

Tichteby, mar ek wat fierder fan Arum ôf steane steatlike pleatsen, mei as hichtepunt de kop-hals-rompbuorkerij Camminghastate oan de súdlike grins fan it doarp.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Webshop

Mogelijk hebben de volgende producten uit onze webshop ook uw interesse. Deze producten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.

Gemeente Wonseradeel in de atlas van Eekhoff

Gemeente Wonseradeel in de atlas van Eekhoff

Wonseradeel in de atlas van Schotanus

Wonseradeel in de atlas van Schotanus