Alles oer Brantgum
NederlandsDuitsEngels

Alles oer Brantgum


Deel:

-

-

Brantgum

Brantgum

Het terpdorp Brantgum ligt in het uitgestrekte kleigebied ten noordwesten van Dokkum. Het dorp heeft een kenmerkende radiale vorm met de kerk in het midden. De oude ringweg is zelfs nog te herkennen. In 1853 werd over de terp de nieuwe weg van Holwerd naar Dokkum aangelegd.
Brantgum vormt een eenheid met de terpdorpen Foudgum en Waaxens. De drie dorpen hebben gezamenlijk een Vereniging voor Dorpsbelang. De oude school fungeert als gemeenschappelijk dorpshuis.

Archeologische vondsten tonen aan dat hier al mensen woonden aan het begin van onze jaartelling. De twaalfde-eeuwse kerk heeft in de noordelijke muur schitterende Romaanse versieringen van tufsteen.
Ook de moeite waard is het standbeeld van de beroemdste inwoner van Brantgum, de schilder Ids Wiersma. Hij schilderde voornamelijk Friese landschappen en het boerenleven en tekende zelfs voor het koninklijk huis. Ter ere van zijn werk is er op de dorpsvlag een gouden penseel afgebeeld. De plaatselijke school en hoofdstraat zijn naar hem vernoemd.

Ten noorden en oosten van het dorp loopt nog de oude, ongeasfalteerde weg van Holwerd naar Dokkum, die nu een prachtige wandelroute vormt. Door de weidse groene greiden kunt u een wandeling maken naar de fraaie terpdorpen Waaxens en Foudgum.
Op een steenworp afstand ligt het Werelderfgoed Waddenzee met haar fraaie natuur. Vanaf de pier van het nabijgelegen Holwerd kunt u de boot nemen voor een dagje Ameland. Een paar kilometer naar het zuidoosten ligt het unieke vestingstadje Dokkum.

© Doarpswurk

Histoarje fan Brantgum

Brantgum is in karakteristike radiale terp dy’t al inkele ieuwen foar de jiertelling op in kwelderwâl ûntstien is. It hie it ideale terpdoarp west as de trochgeande dyk tusken Dokkum en Holwert yn 1853 net oer dizze terp hinne lein wie, wêrtroch de struktuer fan de terp yn twa helten dield waard. Foar dy tiid gie it paad by de Heemstraweg noardlik fan it doarp lâns.

De bebouwing, ek dy fan nei de oarloch, leit hast alhiel rjochte op de ringwei. Foar dy tiid hie Brantgum in nochal wat lange en yngewikkelde wetterferbining oer Foudgum nei de Ie en it efterlân ta. De agraryske bebouwing is foar it grutste part oan de súdwestkant fan de yn de tiid breder makke en trochgeande rûte te finen. Oan dy kant is de terp yn it lêst fan de 19e ieu it meast ôfgroeven. De wenningen steane foaral yn it noardeasten fan it doarp, dêrtuskenyn inkele notabele wenten mei in middengong. Oan de Roosterwei stiet de om 1870 hinne boude doarpsskoalle met skoalhûs. By de Ringwei lâns hat sûnt it begjin fan de 20e ieu in tichtere bebouwing plak fûn, oant yn de perioade nei de oarloch ta mei folkshúsfesting oan de Ringwei en yn de jierren tachtich oan de Stimhûstrjitte.

De doarpstsjerke stiet sawat yn ‘e midden fan de rûne terp; hjoed de dei leit de dyk oan de eastkant. De romaanske tsjerke is yn de 12e ieu boud fan dowestien. Dizze dowestiennen muorren binne yn de westlike traveeën te sjen, oan de noardkant mei in frij komplete rûnbôgefries. Dit kaam foar it ljocht doe ‘t by in restauraasje de yn 1876-1877 oanbrochte pleisterlaach wer fuorthelle waard. Yn de 15e ieu is de tsjerke mei in travee útwreide en de eastlike koarpartij kaam krekt foar it midden fan de 16e ieu ta stân. Om dy tiid hinne sille nei alle gedachten ek de spitsbôgefinsters en de steunbearen oanbrocht wêze. De yn de westlike partij opnommen toer mei ynsnuorre spits kaam sawat tagelyk mei de bepleistering yn 1877 klear. Hy hat yn alle segminten útdjippe gevelfjilden dy ‘t by de heechste dêrfan mei keperfriezen dutsen wurde.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Webshop

Mogelijk hebben de volgende produkten uit onze webshop ook uw interesse. Deze produkten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.

Westdongeradeel in de atlas van Eekhoff

Westdongeradeel in de atlas van Eekhoff

Westdongeradeel in de atlas van Schotanus

Westdongeradeel in de atlas van Schotanus

Categorie:

Nieuwe encyclopedie van Fryslân

Nieuwe encyclopedie van Fryslân

De Nieuwe Encyclopedie van Fryslân is een onmisbare aanvulling in de boekenkast voor iedereen die gek is van Fryslân en meer wil weten van deze provincie. Op 15 september 2016 verscheen de vier

... lees meer

Prijs: € 125,00