Alles oer Aldemardum
FrieslandWonderland
NederlandsDuitsEngels

Alles oer Aldemardum


Deel:

-

-

Aldemardum

Aldemardum

Oudemirdum is een dorp in het zuiden van Gaasterland. Het heuvelachtige landschap is ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd. Gletsjers voerden stenen en puin mee waardoor er een opgestuwde laag keileem is afgezet. De meegevoerde zwerfkeien zijn in het hele dorp te vinden, er is zelfs een ‘IJstijden en Stenenroute’, een fietsroute van 17 km.

De oude dorpskern werd gebouwd op een zandrug en doet denken aan een gezellig Drents brinkdorp. Er zijn genoeg toeristische voorzieningen te vinden. In een voormalig schoolgebouw met schoolmeesterswoning uit 1810 is informatiecentrum Mar en Klif gevestigd. Wie meer wil weten over de cultuurhistorie, natuur en landschap van het Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân is hier op de goede plaats. Achter het gebouw is een heemtuin aangelegd.

Het Nederlands Hervormde Kerkje stamt uit ca. 1790 en heeft gebrandschilderde ramen. Ten oosten van het dorp staat de Riniastate, een neoclassicistisch ontwerp van de bekende Leeuwarder architect Thomas Romein uit 1843.

Het Jolderenbos ten westen van het dorp is waarschijnlijk het oudste bos van Gaasterland. Aan de bosrand staat een monumentale bank in Amsterdamse schoolstijl met een fraai uitzicht. De stenen bank met is gebouwd ter ere van burgemeester Gaaikema. Hij redde de bossen van Gaasterland van de ondergang. Aan de rand van het bos staat een oude luchtwachttoren. Deze relikwie uit de koude oorlog staat op het hoogste punt van Gaasterland: 12,7 meter.

Aan de IJsselmeerkust vinden het fraaie Oudemirdumerklif. Een smal paadje langs boomwallen voert wandelaars naar een bankje met een wonderschoon uitzicht over het IJsselmeer. In de wanden van dit ongeveer zes meter hoge klif is nog keileem te herkennen, een glimp van de afgekalfde kliffen van de voormalige Zuiderzee. In de gaten van het klifwand broeden oeverzwaluwen. Zwemmers kunnen terecht bij dagrecreatieterrein met strandpaviljoen ‘de Hege Gerzen’.

© Doarpswurk

Histoarje fan Aldemardum

Aldemardum is in skadich komdoarp dat famylje liket te wêzen fan in iest- of brinkdoarp. It doarp is krektlyk as safolle doarpen yn Gaasterlân om 1200 hinne ûntstien op in sânrêch dêr’t de âlde lânwei fan Starum nei Sleat oerhinne rûn. De rjochthoekige brink is omseame troch fariearde bebouwing fan meast beskieden pânen, oplutsen fan giele stien. Dêrby ek it besikerssintrum Mar en Klif mei benammen natuerhistoaryske ynformaasje oer de streek. Yn it perspektyf fan dit plein stiet de herfoarme tsjerke, in twabeukich gebou mei in toer mei ynsnuorre spits op de westgevel. It skip yn klassisistyske foarmen is fan 1790; yn 1926 is tsjin de noardkant oan in flinke beuk boud. De tsjerke hat in aardich ynterieur dat by de resinte restauraasje in kleurich opkikkerke krige. It oargel datearret út 1900 en de kânsel út healwei de 17e ieu. Fierders is der in brânskildere finster fan Ype Staak út 1790.

It doarp is yn de 20e ieu oan wjerskanten fan de Buorren en de Kerkstraat flink groeid: foar de oarloch foaral oan de Lege Leane, dêrnei yn it easten. Westlik fan it doarp leit it Jolderenbosk. Dêr stiet op it heechste punt fan Gaasterlân (12,7 meter) de lêste loftwachttoer fan Fryslân. It is in yn 1953 boud oerbliuwsel út de Kâlde Oarloch, neffens it troch M. Zwaagstra ûntwurpen Raat-systeem fan prefabrisearre betoneleminten.

Yn it súdeasten leit tsjin in boskseamke oan it bûtenhûs Riniastate. It is boud yn 1843 nei ûntwerp fan de neoklassicistyske arsjitekt Thomas Romein.
Riniastate is in wyt bepleistere en fan klassicistysk sierwurk foarsjoen bûten mei in hege middenpartij en legere fleugels. Yn ‘e midden is in brede erker útboud mei dêrboppe in balkon mei balustrade. De midden wurdt bekroand troch in fronton mei fyn listwurk en in healrûn souderfinster. Al gau fûnen rekreanten en deitoeristen - fanwege de bosken en de see tichteby – it doarp Aldemardum. Der binne rekreaasjewenningen boud, yn it Fonteinbosk kampearplakken oanlein.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland

Webshop

Mogelijk hebben de volgende produkten uit onze webshop ook uw interesse. Deze produkten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.