Steenhouwerij Karakteristiek fabriekspand aan de J.Kammingastraat 103 a. Dit fabriekspand werd oorspronkelijk in 1897 gebouwd als stoomzuivelfabriek. In 191 5 werd aan de rechterzijde een schoorsteenpijp gebouwd. Toen het bedrijf in 1923 failliet ging, vestigde H.Prummel er in in 1924 een stukadoor- granito en kunststeenwerkenbedrijf. Daarvoor werd aan de achterzijde een houten kapschuur gebouwd, die diende als kalkblusserij. Van de oude melkfabriek is de boterkelder met gewelfd plafond nog aanwezig. De openingen in de voorgevel zijn versierd met keperbogen van gele baksteen. Midden in de voorgevel is in specie de naam 'Firma H.Prurnmel stucadoor- granitokunststeenwerken' aangebracht. In de voormalige machinekamer zijn nog de Alweller pomp en een zwartgele tegelvloer aanwezig. Het complex wordt nu gebruikt als particulier opslagruimte. Naast de fabriek staat het woonhuis van de eigenaar.

Fabrieksgebouw In 1818 stichtte de Maatschappij van Weldadigheid in de omgeving van Vledder een aantal koloniën, waar mensen uit de behoeftige klassen konden worden te werk gesteld. In totaal stichtte de maatschappij drie nederzettingen, Boschoord, Frederiksoord en Wilhelminaoord. Deze koloniën hebben als kenmerk een rechtlijnige verkavelingsstructuur, waarlangs kleine kolonieboerderijtjes werden gebouwd. In de kernen werden voor de kolonisten ook kerken, scholen en bejaardenwoningen gebouwd. De boerderijen vormden de belangrijkste bron van inkomen voor de koloniën, maar later werden ook centrale werkplaatsen gebouwd voor de koloniebewoners. Een markant voorbeeld is het voormalige fabrieksgebouw aan de Koningin Wilhelminalaan in Wilhelminaoord. Dit fraaie gebouw in eclectische baksteenstijl is gebouwd in 1900 en was oorspronkelijk bestemd als mattenmakerij. Later werd er een katoenweverij in ondergebracht. In het middendeel van de voorgevel zijn nog de deuropeningen aanwezig, waardoor goederen in- en uitgeladen konden worden. Het fabrieksgebouw is nu in gebruik als woonhuis. Aan de achterzijde van het pand is een lage aanbouw, waarin vroeger een smederij was ondergebracht.

Graanpakhuis Het imposante graanpakhuis van de zaadhandel van de Fa. Robertus werd in 1922 aan de rand van het industriegebied aan de Oosterhaven gebouwd. Het ontwerp is afkomstig van architect M.G. Eelkema uit Groningen. Het in baksteen opgetrokken vrijstaande gebouw van zes bouwlagen is typerend voor de schaalvergroting in de traditionele graanopslag in de jaren na de Eerste Wereldoorlog. Het gebouw heeft een fraaie vormgeving met ruitvormige vensters en eveneens ruitvormige uitsparingen in het metselwerk die verwantschap vertonen met de in de jaren twintig opkomende Art Deco-stijl.

Stoomgemaal Het stoomgemaal Winschoten werd in 1878 gebouwd aan het Beersterdiep. Het gemaal verving een windwatermolen. Het stoomgemaal is uitgerust met een schroefvijzel die het water omhoog maalt. Het stoomgemaal bestaat uit een machinehuis, een ketelhuis met hoge schoorsteen op vierkante voet. Aan het gemaal is een dienstwoning gebouwd. In 1895 werd het gemaal uitgebreid om de capaciteit te vergroten. De oudste stoommachine werd in 1929 vervangen door een Heemaf elektromotor van 120 PK, die via een riemoverbrenging de vijzels aandrijft. In het in 1895 gebouwde deel staat een stoommachine van de Fa. landeweer & zonen uit Martenshoek, een machine van het type horizontale tandem-compound met een vermogen van 175 PK. In het ketelhuis staat een Lancashire stoomketel van de Fa. ten Horn uit Veendam, uit 1935. In 1971 werd het gemaal buiten bedrijf gesteld. In de jaren tachtig werd het hele complex met de machines geheel gerestaureerd en als museumgemaal ingericht. Het stoomgemaal is een van de zeldzame overgebleven voorbeelden van een vijzelstoomgemaal in ons land.

Busremise In de jaren dertig werden steeds meer particuliere busdiensten opgericht om het platteland te ontsluiten. Deze busdiensten vormden een steeds grotere bedreiging voor de spoorlijnen. In Zoutkamp werd in 1936 de busonderneming 'De Marne' opgericht, welke busdiensten onderhield in het westelijk deel van Hunsingo. In het centrum van Zoutkamp bouwde 'De Marne' een busremisecomplex met dienstwoning. Het opvallende gebouw heeft een L-vormige plattegrond, waarbij aan weerszijden twee garages zijn gebouwd, met op de hoek tussen de garages een fraaie dienstwoning voor de chef van de remise. In de open ruimte tussen het woonhuis en de garage werd een kantoortje gebouwd. Na 1940 is de busonderneming, zoals zovele ondernemingen overgenomen door de GADO, de Groninger Autobus Dienst Onderneming. Het remisegebouw in Zoutkamp is nu in gebruik als brandweerkazerne.

Zeesluizen De nederzetting Zoutkamp is ontstaan vanuit een in 1575 door de Spanjaarden gestichte schans. Later groeide Zoutkamp uit tot een vissersplaats. In 1877 werd met een afsluitdijk tussen Zoutkamp en Munnikeburen de Lauwerszee afgesloten. Hierdoor werd een einde gemaakt aan overstromingen en kon het vaarwater beter worden benut door de scheepvaart van de Stad Groningen naar de zee. In de afsluitdijk bij Zoutkamp werd een groot sluizencomplex gebouwd. De grote zeesluis, ook wel Provinciesluis genaamd, bestaat uit hoge, gemetselde sluiswanden, waarvan de houten sluisdeuren niet meer aanwezig zijn. Naast de zeesluizen werd een uitwateringssluis gebouwd. Een derde sluis, de Hunsingosluis werd in 1856 ten noorden van de Zeesluis gebouwd, op het punt waar het Hunsingokanaal uitmondt in de Lauwerszee. Bij de grote zeesluis staat een bakstenen huisje, met trapgevels aan de zijkant en een halfrond dak. Hierin was de wachtruimte van het sluispersoneel gevestigd. Naast de doorstroomopeningen in de Zeesluis zijn een aantal fraaie gietijzeren spuiopeningen aangebracht, in de vorm van koppen van zeeslangen.

Stoomgrutterij Het platteland van Groningen is voor een groot deel agrarisch van karakter. In deze streken is vanouds weinig industrie gevestigd, behalve traditionele kleinschalige bedrijven als graanmolens, grutterijen en kalkbranderijen. In Zuidhorn staat aan De Garst nr. 82 het fabrieksgebouw van een voormalige stoomgrutterij. Het bedrijf werd in 1870 gesticht als mosterdmalerij en veevoerhandel. In 1889 werd het overgenomen door J.R.Luth, die het ombouwde tot een grutterij en was een van de eerste bedrijven in het Westerkwartier, dat gebruik maakte van een stoommachine. Later werd in de fabriek gort gepeld en koren gemalen. Oorspronkelijk stond naast het fabrieksgebouw dan ook een schoorsteen die inmiddels is verdwenen. Het fabrieksgebouw is in traditionele stijl gebouwd, de architectuur doet denken aan de wijze waarop pakhuizen in Groningen werden gebouwd. Het gebouw bestaat uit drie evenwijdige naast elkaar gelegen in baksteen opgetrokken delen, met tuitgevels. In het middendeel bevinden zich grote deuren, waardoor de meelzakken naar buiten konden worden getakeld. In 1956 werd De Zevenster verkocht aan T.Kuipers, die er een handel in havergort en fourage in voortzette. De voormalige meelfabriek 'de Zevenster' vormt een gaaf voorbeeld van een kleinschalig fabrieksgebouw in traditionele stijl.

Oliemolen De windoliemolen 'De Wachter' werd in 1851 aan de Zuidlaardervaart gebouwd door molenaar Van Bon. Vanaf 1895 is de molen in bezit van de Fa. Medendorp. Koren- en oliemolen 'De Wachter' is een van de laatste overgebleven industriemolens in de provincie Drenthe. Bijzonder was dat al in 1898 een stoommachine van 40 PK werd aangeschaft als hulpkracht. In 1905 werd het machinepark uitgebreid met een oliewringer, een groot ijzeren apparaat waar de olie in geperst kon worden uit lijnzaad, de traditionele molensteen was hiermee overbodig geworden. De stoommachine werd geplaatst in een aanbouw, naast de hoge vierkante bakstenen onderbouw van de molen. De stoomaandrijving was bestemd voor de olieslagerij. In 1936 werd het oliebedrijf beëindigd en werden diverse machines verkocht. Sommige machines keerden in 1966 weer terug in de molen. De laatste jaren is de molen gerestaureerd door Dhr. Medendorp en als museum ingericht. Ook zijn verschillende machines die voor de olieslagerij werden gebruikt, verzameld en opgesteld in de molen. Tot de collectie behoren een stoommachine van 175 PK, een stoomketel van 60 m2, een pelmachine en een kollergang.

Watertoren Op het terrein van de psychiatrische inrichting 'Dennenoord' werd in 1895 een ronde bakstenen watertoren gebouwd. De watertoren werd gebouwd voor de eigen watervoorziening van de inrichting. De toren is 32 meter hoog en heeft een licht uitkragend reservoir. De bakstenen buitengevel van de toren is fraai versierd met een spiraalvormige band van gele baksteen. Enkele jaren geleden dreigde de watertoren te worden gesloopt, omdat deze geen functie meer had. Gelukkig kon de watertoren behouden blijven en een nieuwe functie krijgen als basis voor PTT-antennes.

Zuivelfabriek In 1896 werd in Zuidwolde de Coöperatieve Stoomzuivelfabriek 'de Eendracht' aan de Hoofdstraat gebouwd. In de jaren twintig werd de zuivelfabriek ingrijpend gemoderniseerd, waardoor aan de voorzijde van het complex een compleet nieuwe fabriek werd gebouwd, met een directeurswoning. De voorgevel van de nieuwe fabriek werd opgetrokken in een sobere baksteenstijl, in de trant van de Amsterdamse Schoolstijl. Frontaal op de voorgevel werd in letters het opschrift aangebracht 'Coöperatieve zuivelfabriek Eendracht'. De zuivelfabriek werd begin jaren zeventig gesloten, de fabrieksschoorsteen werd in 1989 gesloopt. Het bedrijfsgebouw heeft nu een woonbestemming.

Kleine Dijlakker 17: Albada Jelgersmahuis Aan de Kleine Dijlakker in Bolsward staan nog enkele huizen die achter latere gevels oude kernen verbergen. Kleine Dijlakker 17 is zo'n huis. Het vormt een uitzonderlijk historisch complex doordat het onderdelen uit verschillende bouwperioden bevat, van een 16de-eeuws houtskelet tot een 19de-eeuws bovenhuis met slijterswinkel. Over de oudste bestemming van het huis is weinig bekend. Van 1814 tot 1983 werd in het huis door vijf generaties van de familie Albada Jelgersma een handel in wijn, port, cognac, jenever, berenburg en andere dranken gedreven, met winkel, distilleerderij, bottelarij en pakhuis. Het oudste onderdeel van het complex is het grote achterhuis. Dit bewaart grote delen van een eiken houtskelet dat doorliep over twee verdiepingen en een zolder. Het voorhuis werd in 1876 ingrijpend verbouwd in opdracht van de wijnkoopman Th.F. Albada Jelgersma. Het kreeg een nieuwe voorgevel in neostijl met winkelpui. Het winkelinterieur, met toonbank en kasten ademt nog geheel de 19de-eeuwse sfeer. Het bovenhuis functioneerde als een zelfstandige woning en heeft nog veel onderdelen van de 19de-eeuwse interieurafwerking. Achter het huis staat een uitbouw met daarin de grote keuken en de kelder voor de drankopslag. Op het achterterrein, met ingang aan de Kerkstraat, staat een groot pakuis uit 1902 in neorenaissancestijl. Hier waren de afslagplaats, bottelarij en pakzolders van de drankenhandel ondergebracht. Het pakuis is later tot garage verbouwd. Meer informatie over dit pand vind u hier.

Auckemastraatje 4 en 6: woonhuizen Het Auckemastraatje bevindt zich ten zuiden van het stadhuis van Leeuwarden, dat in 1713 werd gebouwd. Daarvóór stond op deze plek het oude stadhuis ‘Auckamastins'. De huizen aan deze straat werden dan ook bewoond door hoge ambtenaren in dienst van de stad. De huizen op nummer 4 en 6 werden samen gebouwd halverwege de zeventiende eeuw. In 1736 werd nummer 4 door Claes Koopmans, de toenmalige 'premier clerq' van de staten van Friesland, verkocht aan Bernardus Munnick ‘premier clerq der stad Leeuwarden'. In 1740 werd het huis verkocht aan diens opvolger Gerben Bottinga. Het huis bleef tot in 19de eeuw in bezit van zijn familie. Nummer 6 werd in 1730 gekocht door schepen Bernt Storm en later gehuurd door de klerk Johannes van Grenen. In 1976 kwamen beide panden in bezit van Vereniging Hendrick de Keyser. Het linkerhuis heeft nog een oude trapgevel met waterlijsten en geblokte ontlastingsbogen boven de vensters. De gevel van het rechter huis is omstreeks 1800 gewijzigd. De oorspronkelijke trapgevel werd daarbij vervangen door een lijstgevel. Ondanks deze wijziging is in het metselwerk dat doorloopt in beide gevels te zien dat de huizen gelijktijdig gebouwd zijn. Ook in het interieur zijn elementen te vinden van deze gemeenschappelijke bouwperiode. De huizen delen een bouwmuur en er is in beide panden een gelijke detaillering in de spiltrappen en sleutelstukken te vinden. In het rechterhuis is een groot gedeelte van de oorspronkelijke indeling bewaard gebleven. Meer informatie over dit pand vind u hier.

Das Haufendorf Sibrandabuorren (400 Einwohner) liegt östlich des früheren (niederländischen) Mittelmeers und ist eins der früheren Dörfer in de Legean (flaches Land), der flach gelegene südwestliche Teil der Gemeinde Rauwerderhem. Im Mittelpunkt die Kirche mit der umliegenden Bebauung; südlich der Kirche liegt das Viertel mit der ältesten Bebauung. Durch die Ausbreitung entlang der Dorfstraße wurde Sibrandabuorren so etwas wie ein Straßendorf.

Kirche und Turm stammen aus dem 19. Jh., die frühere Martinus-Kirche wurde bereits im 18. Jh. abgerissen. Das heutige Gebäude ist eine Saalkirche mit Fensterfächern und Rundbogenfenstern. Auf dem vorderen Giebel befindet sich der Holzturm. Nahe der Kirche steht das Dorfcafé, zwischen Kirche und Brücke fällt das vornehme Haus auf mit großem Garten und Teich, das Zuhause des Dorfarztes.

Ferwoude (130 Einwohner) liegt nicht allzu weit vom früheren Zuiiderzeedeich. Der Kanal Djippert verbindet den kleinen Ort mit der Dijkvaart; im Osten ist die Klleine Vaart eine Wasserverbindung zum Indijk und den 1876/’79 trocken gelegten Teichen nördlich des Workumermeer. Aeltsjemeer und Fallingabuurstermeer wurden bereits 1644 leer gepumpt. Ferwoude hieß in der Vergangenheit “großes Dorf””, weil dort viele große Bauernhöfe standen. Die zum Teil drei Meter unterhalb des Meeresspiegels liegenden Ländereien waren ausschließlich für Viehzucht; nur im Viertel Doniaburen finden sich noch Spuren von Ackerbau.

Zwar macht sie rein äußerlich nicht den Eindruck, doch schätzen Experten das Alter der kleinen Dorfkirche auf mehr als 700 Jahre. 1762 soll die Kirche allerdings abgebaut worden sein; man verkaufte den Tuffstein an die Zementindustrie von Makkum. 1767 stand jedoch eine neue Kirche mit Spitzturm in Ferwoude. Das Kirchenchor ist von drei Seiten umschlossen, auf der Westseite steht ein kleiner hölzerner Turm; im Eingangsportal verweist die Zahl 1767 auf das Baujahr der neuen Kirche, die zum letzten Mal 1877 renoviert wurde. Die Familienbank der Van Velzens stammt aus dem 18. Jh.

Die Zimmermannswerkstatt aus dem Jahr 1845 gehört zur Aldfaers Erf route. Das Gebäude fällt durch einen so genannten Ausgussgiebel auf, die vor allem zwischen 1600 und 1750 in Mode waren. Ausgussgiebel stellen eine Zwischenform von Punkt- und Treppengiebel dar, gewissermaßen eine einfachere Variante vom Treppengiebel.

De kerk staat aan de westzijde van de radiale dorpsterp en is in de 13de eeuw van vooral geel moppenmateriaal gebouwd. De toren is ouder. Vooral in de noordelijke muur zijn duidelijke sporen van kleine romaanse vensters te zien. Aan de westzijde zien we twee kleine, dichtgezette spitsboogvensters en een derde tussen de later ingebroken grote vensters. Ook in de iets versmalde, ronde en nu blinde koorsluiting hebben twee kleine vensters gezeten, de ene rond- en de andere spitsbogig. In de zuidelijke muur zijn vergelijkbare, maar minder complete sporen van kleine vensters te zien. Daar staan voor de verlichting van het schip nu twee grote en een klein venster. De voorkerk heeft twee smalle spitsboogvensters en daarnaast staat de ingang in een spitsbogige nis van een gepleisterd veld. De zadeldaktoren lijkt ongeleed, maar heeft wel twee lichte versnijdingen. Hij is in de 12de eeuw verrezen en in de 13de eeuw verhoogd. De gedeelten van de westelijke muur aan weerszijden van de toren zijn niet even breed. Het zuidelijke gedeelte is breder en heeft aan de bovenzijde een klimmend fries in romano-gotische trant. De kerkzaal wordt gedekt door een houten tongewelf met trekbalken op korbelen en muurstijlen. Hier heeft op het vroegere altaar omstreeks 1414 een hostiewonder plaatsgevonden dat tot twee keer toe met pauselijke bullen is bekrachtigd. In de wanden van het koor zitten enkele nissen, waarvan de noordelijke een piscina is geweest. Tegen de zuidwand is de preekstoel opgesteld, die getuige het opschrift van het klankbord in 1633 aan de kerk is geschonken. De kuip heeft fraaie hoekzuiltjes en getoogde panelen. Tegenover de preekstoel staat de herenbank van de Aylva’s die ooit een overhuiving met een profaan opschrift had. De kerkbanken vormen de grote verrassing van de kerk. Ze bezitten fraai gesneden wangen in rijke renaissancestijl en dateren van voor de hervorming, uit omstreeks 1560. Portretmedaillons, saters, engelen, draken, leeuwenkoppen en gecanneleerde pilasters zijn erin gesneden. Het orgel is in 1911 gebouwd door Mart Vermeulen uit Woerden.

Toen de bouwvallige Martinuskerk zou worden afgebroken, kwam vanuit Den Haag, waar de monumentenzorg ontluikte, in 1876 toestemming om nieuw te bouwen als dat maar volgens de bouworde van de oude kerk gebeurde. Het resultaat is een merkwaardige neogotische kerk. De toren kon worden gehandhaafd, alleen het zadeldak is toen vervangen door een ingesnoerde spits. De toren is met zijn rijke plastiek een sierlijk exemplaar van de late gotiek uit het begin van de 16de eeuw. Hij heeft vier door cordonlijsten gescheiden geledingen op een basement met daarin een kleine rechthoekig omkaderde toegang. In de eerste geleding staat aan de westzijde een flink spitsboog-venster. De tweede geleding heeft aan elke zijde twee hoge korfboognissen met dubbele vorktraceringen en de derde spitsboognissen met visblaastraceringen. In de vierde staan de segmentgesloten galmgaten in spitsboog-nissen met driepassen die weer opgenomen zijn in hoge rondboognissen met vierpassen, waarbij de drie- en vierpassen met zandstenen toten zijn gevormd.

Woudsend mit seinen 1300 Einwohnern ist ein im Mittelalter entstandenes Haufendorf. Zum ersten Mal wurde der Name erwähnt im Jahr 1337, als sich hier der Karmeliter-Orden niederließ. Schon immer war Woudsend mit seiner Lage am Ee eine wichtige Zwischenstation auf der Schifffahrtsroute von der Zuiderzee (Ijsselmeer) nach Sneek und IJlst. 1523 wurde neben dem Kloster ein Blockhaus errichtet für die Sicherheit der Wasserstraße zwischen Lemmer, Sneek und IJlst. In Woudsend gab es sogar zwei Schleusen, die sich im Besitz der Familie Harinxma befanden.

Schifffahrt und Handel beeinflussten das Dorfleben, anders als in den umliegenden landwirtschaftlich orientierten Ortschaften. Im 18. Jh. hatten fast 30 Seeschiffe Woudsend als Heimathafen.

Es hatte sogar schon um 1700 einen eher kleinstädtischen Charakter, der auch heute noch sichtbar ist durch die Art der Bebauung zwischen den Sehenswürdigkeiten des Ortes. Weithin sichtbare Kennzeichen des Dorfes sind die Getreidemühle am nordwestlichen Dorfrand sowie die Sägemühle, am Ee gelegen. Vier Kirchen zählt der Ort.

Dieser sogenannte Liebesbrunnen, entworfen von Jaume Plensa, besteht aus zwei 7 Meter hohen Kindergesichtern. Laut der Künstlerin haben die Kinder einen ruhigen Gesichtsausdruck und träumen.

Der Kindertraum wird durch die Nebelwolken dargestellt, die sich um den Brunnen vom grund erheben.

Der Brunnen ragt hervor auf dem kürzlich neu gestalteten Platz vor dem NS-Bahnhof inmitten des beeindruckenden Achmea-Turms (entworfen von Abe Bonnema) und monumentaler Gebäude und Bäume. Alles in allem ein beeindruckendes Stück Leeuwarden.

Das Kievitfontein in Sloten wurde von Lucy und Jorge Orta aus Frankreich entworfen. Das Objekt besteht aus einem Mädchen, das auf den Schultern eines Mannes steht. Der Mann wiederum steht auf einem Stapel Fässer, Eimer und Wannen. Diese symbolisieren die reichliche Präsenz von Wasser in der Provinz Friesland.

Das Mädchen hat einen Kiebitz in der Hand. Dieser Wiesenvogel ist in der Provinz Friesland verbreitet.

Leider ist die Zahl der Kiebitze und anderer Wiesenvögel in Friesland in den letzten Jahrzehnten offenbar durch intensive Landwirtschaft und Viehzucht in Kombination mit Raubtieren sowie Füchsen und Krähen stetig zurückgegangen.

Der Fisch von Stavoren wurde von Mark Dion aus den USA entworfen.

Stavoren ist traditionell mit Schifffahrt und Fischerei verbunden. Das jetzige IJsselmeer war früher die Zuiderzee. Stavoren war zu dieser Zeit ein bedeutender Hafen- und Fischerort. Die Weltmeere wurden von Stavoren aus gesegelt und Handel betrieben. Der Fisch von Stavoren symbolisiert diese wichtige Geschichte.

Alle zwei Jahre finden in Stavoren im Juli Fischereitage statt. Zwei Tage lang widmet sich die Stadt ganz der reichen Fischereigeschichte. Musik, traditionelle Schiffe, Demonstrationen und Marktstände.

Der Fisch aus Stavoren wird ab 2018 einen eindrucksvollen Teil des Dekors ausmachen. Auf der Website von Visserijdagen-Stavoren finden Sie Informationen zur nächsten Ausgabe dieser wunderbaren Veranstaltung.

Flora und Fauna nennt man den Brunnen, der in Hindeloopen versteckt angeordnet ist.

Das imposante Objekt besteht zunächst aus einem großen Holzgeweih. Kinder krabbeln nach Herzenslust. In der Mitte des hölzernen Geweihs befindet sich eine Skulptur, die den Baum des Lebens symbolisiert, der die Waffe von Hindeloopen mit einem Damhirschkuh und einem Hirsch schmückt. Insidern zufolge steht der Baum des Lebens für Lebensenergie und Weisheit.

Ein paar exotische Vögel wurden in den Baum gesetzt, die abwechselnd Wasser speien, als wären sie in ein wichtiges Gespräch verwickelt.

Die ’Woeste Leeuwen van Workum’ (Die Savage Löwen vom Workum) heißt der Brunnen in Workum. Der Brunnen liegt etwas versteckt hinter der großen Kirche im Zentrum der Stadt, direkt am neuen Passantenhafen.

Die Künstlerin Cornelia Parker ließ sich vom Stadtwappen von Workum inspirieren, das von zwei Löwen getragen wird.

Es scheint, als hätten die Löwen gerade die Waffe abgelegt, um miteinander zu kämpfen, weil die Kontur des Stadtwappens mit blauem Klinker in den Bürgersteig um den Brunnen eingearbeitet wurde.

Die Löwen spucken Wasser aus ihren Krallen. Die Kinder von Workum lassen sich von den Klauen und dem grimmigen Blick nicht abschrecken. Bei warmem Wetter ist der Brunnen der beste Ort in Workum für eine erfrischende Dusche.

Der Künstler Johan Cretin hat den Bolsward-Brunnen ’De Vleermuis’ (Die Fledermaus) entworfen. Der Brunnen zeigt eine fliegende Fledermaus in rauen und imposanten Linien.

Der Brunnen befindet sich direkt vor den Ruinen der Broerekerk. Eine der wichtigsten Sehenswürdigkeiten von Bolsward. Kirchen und Kathedralen haben eine besondere Beziehung zur Fledermaus. Sie bilden oft eine wichtige Ruhestätte für das Tier, aber die Fledermaus wird auch oft als ’Dämonenvertreiber’ in Form von Steinornamenten und Wasserspeiern verwendet.

Der Brunnen erscheint oft auf Selfies und Urlaubsfotos, da er ein perfekter Ort zum Posieren ist. Der Brunnen kann von hinten bestiegen werden. Am Fledermausbrunnen gegenüber dem Broerekerk können Sie das perfekte Bolsward-Souvenir selbst herstellen.

Der Fortuna-Brunnen in Sneek befindet sich in der Nähe des weltberühmten Wassertors. Der Ort, den kein Besucher von Sneek ignoriert.

Der Brunnen wurde von Stephan Balkenhol entworfen und besteht aus einer goldenen Kugel mit einer Mannsfigur, die auf der rechten Schulter ein Horn trägt. Das Horn symbolisiert das Füllhorn. Dieses Horn läuft mit Wasser über.

Die Figur dreht sich um ihre Achse und deshalb gießt er das Wasser nach dem Zufallsprinzip um. Er scheint darauf hinzuweisen, dass die Fülle manchmal hier und manchmal dort endet.

Dieser Brunnen wurde vom französischen Künstler Jean-Michel Othoniel entworfen.

Der Brunnen erinnert an den in Franeker geborenen Jan Hendrik Oort. Er war derjenige, der dachte, dass es in unserem Sonnensystem eine Wolke von Milliarden von kometenähnlichen Objekten geben würde.

Seine Annahme machte einen wichtigen Durchbruch in der Astronomie.

Der Brunnen steht prominent vor der Martini-Kirche im Zentrum von Franeker.

Der Brunnen in IJlst ist etwas schwer zu finden. Als Tourist sucht man schnell nach dem Stadtkanal, der IJlst in zwei Hälften teilt. Nach einer kurzen Suche finden Sie den Brunnen schräg gegenüber dem Sägewerk Rat.

Das Gebiet um diese historische Mühle wurde kürzlich renoviert und komplett neu gestaltet. Das Ergebnis kann sein! Der schöne Brunnen bildet zusammen mit der Mühle und dem dazugehörigen Holzmuseum ein Stück IJlst, auf das viele IJlster stolz sein werden.

Der Brunnen wurde vom Künstler Shinji Ohmaki entworfen. Er verweist mit dem Brunnen auf die japanische Blumengesteckkunst Ikebana und symbolisiert damit das Verhältnis von Mensch, Natur und Kultur.

In Harlingen habe ich mehrere Radfahrer getroffen, die nach dem ’Walbrunnen’ suchten. Das findet man zunächst vergebens in der Nähe des Fährhafens oder in den Stadtkanälen. Rückblickend macht es Sinn, dass der Wal dort nicht gefunden wird. Schließlich gehört ein Wal nicht in einen Stadtkanal, sondern in offenes Wasser, das direkt mit dem Meer verbunden ist.

Der Wal befindet sich neben dem Wellenbrecher, der den Hafen von Harlingen vor Stürmen und Wellen schützt.

Der Wal, eigentlich ein Pottwal, wurde von den Künstlern Jennifer Allora und Guillermo Calzadilla entworfen. Logischerweise bezieht sich der Pottwal auf vergangene Zeiten, in denen Harlingen eine aktive Rolle beim Walfang spielte.

In regelmäßigen Abständen wird der Pottwal durch Aufsprühen eines kräftigen Wasserstrahls gehört. Deshalb zeigt der Zuiderpier regelmäßig eine bunte Sammlung von Fotografen, die alle darauf warten, dass der Wal sprüht. Denn ein Foto des Harlinger Wals ohne Wasserstrahl ist einfach nicht vollständig.

Idzega ist eine agrarische Ortschaft mit knapp 30 Einwohnern. Im flachen land zwischen Heeg und Oudea konnten die Bauern sich als Dorf behaupten. Es blieb allerdings das zweitkleinste Dorf in Friesland (hinter Smallebrug). Noch im 18. Jh. wird eine Kirche in der Nähe des Idzegasterpoel erwähnt, ein See übrigens mit relativ geringer Bedeutung für den Wassersport, weil er nicht mit dem friesischen Kanal- und Seennetz in Verbindung steht. Am südwestlichen Ende liegt das Viertel Bratten, wo um 1788 die Heemstra-Familie die Fischereirechte nutzte. Auf dem Friedhof steht inzwischen nur noch ein Glockenstuhl mit Fragmenten aus der früheren Kirche von 1623.

Der Brunnen wurde von Birthe Leemeijer entworfen. Die Form des Brunnens bezieht sich auf das schmelzende Eis der Nordsee im harten Winter 1963. Die Form des Brunnens ähnelt übereinander gestapelten Eisschollen.

Darüber hinaus verweist der Brunnen auf die einstige Seehafenstadt Dokkum und darauf, dass Dokkum der Wendepunkt der berühmten Eleven Cities Tour ist, nach der der letzte Abschnitt auf der Dokkumer Ee in Richtung Bartlehiem und Leeuwarden beginnt.

Es ist ein schönes Objekt geworden. Der Brunnen hat baulich einiges zu bieten. Die Wahl des richtigen Materials und der Verbrauch von Energie haben die notwendigen Kopfschmerzen und die erforderlichen Experimente gekostet. Aus diesem Grund konnte der Brunnen im Jahr der Kulturhauptstadt nicht wie ursprünglich geplant realisiert werden.

Dokkum hat es gut und gründlich gemacht. Ein völlig neu gestalteter Platz und ein Blickfang eines Brunnens, der sicherlich einen Platz in den Top 3 der elf Stadtbrunnen verdient. Top.

Ypecolsga (nabij Indijk) is een streekdorp van middeleeuwse oorsprong, waarbij in de hoge Middeleeuwen ten noordoosten een nederzetting bij het water de Ee ontstond die vanaf de vroege 11de eeuw een zelfstandige positie verwierf: Woudsend dat het moederdorp al zeer vroeg met verve overvleugelde. Ypecolsga bleef een agrarische streek. Op de grietenijkaart van Wymbritseradeel in de atlas van Schotanus bestaat het dorp in de uiterste zuidwesthoek uit een lange streek van ongeveer drie kilometer met ongeveer tien ver uit elkaar staande boerderijen. Ze staan grotendeels ten zuiden van de Wegsloot, een sloot die inderdaad wordt geflankeerd door een weg. De kerk staat ten noorden van deze verkeersas. In de Tegenwoordige Staat van Friesland werd in 1788 gemeld: ‘Ipekolsga of Epekolsga, een Dorp van maatigen omtrek …; ’t zelve grenst ten Zuiden aan het Slooter meer, en had eertyds een sterk huis, toebehoorende aan Take Abbema, ’t welk in 1520, verwoest werd door de Schieringers, die te Slooten in bezettinge lagen. De Kerk van dit Dorp, in 1497, door de Soldaaten in brand gestoken zynde, verteerde met vyftien, daar in zynde, gewyde Hostien tot assche, die naderhand, zo men beuzelde, groote mirakelen deeden, en daarom zo veel toeloops hadden, dat men uit het offergeld eene nieuwe Kerk kon bouwen, die, vervolgens wederom vervallen zynde in 1664, werd vernieuwd, en met een spits torentje voorzien.’ De kerk is in de 18de eeuw afgebroken. Er staat nu een in 1956 vernieuwde dubbele klokkenstoel met helmdak. De twee luidklokken zijn in 1644 gegoten door Jelte, Pier en Johan Riemers. Ypecolsga bezit een aantal monumentale boerderijen, zoals de in 1783 gebouwde kop-romp ‘Arbeid en Moeite’, die nu de naam ‘Werklust’ draagt. Noordelijk ligt aan de oever van het Heegermeer de boerenstreek Indyk. Een in de weilanden liggend kerkhof met klokkenstoel herinnert aan een dorpsverleden.

Der enorme Reichtum Frieslands beginnt mit Hunderten von monumentalen und uralten protestantischen Kirchen in den vielen Dörfern und Städten. Die meisten dieser Kirchen sind dank jahrhundertelanger Pflege, Hingabe und Wartung perfekt erhalten geblieben.

Die mittelalterlichen Kirchen prägen die friesische Landschaft. Wenn Sie hier und da in der offenen friesischen Landschaft stehen und sich umsehen, können Sie an einigen Stellen bis zu acht Dörfer mit jeweils einer antiken Kirche sehen, die die Silhouette prägt. Die Bauweise und die Baumaterialien dieser Kirchen unterscheiden sich je nach Region, ebenso wie die entsprechenden Türme.

Es gibt große Exemplare wie in den Städten Leeuwarden, Dokkum, Bolsward und Franeker, aber auch sehr kleine und intime wie die Klosterkapelle in Jannum.

Jutrijp (350 Einwohner) ist ein lang gestrecktes Straßendorf, das im späten Mittelalter im Süden von Sneek als Wasserdorf entstand. Bebaut wurde es vor allem an der westlichen Seite des Kanals Var.

Nach dem Bau der Straße von Sneek nach Lemmer (1843) orientierte sich das Dorf um 180 Grad in Richtung Straße und wuchs allmählich mit dem Nachbardorf Hommerts zusammen. Auf den alten Karten von Friesland ist diese Entwicklung noch nachzuvollziehen.

Frühere Kirchen sind inzwischen verschwunden, die letzte zu Beginn der 70er-Jahre des 20. Jh. Sehenswert der monumentale Bauernhof, Binnenpaed 46, mit vornehmen Vorbau, sowie der Kopf-Rumpf-Bauernhof mit expressionistischen Elementen, Binnenpaed 12.

Interieur van de aan Maria gewijde 13e eeuwse kerk te Bornwird