Unfortunately, at the moment we can provide only parts of this website in the English language. For those parts of the website that not yet have been translated we recommend use of the Google Translate option next to the title of the item.

FrieslandBlog

Onderstaande vensters komen van FrieslandBlog. Wilt u ook schrijven over Friesland, meld u dan aan via het contactformulier.

Feanwâldsterwal is een prachtig klein dorpje zuidwestelijk van Feanwâlden. De schoonheid van het dorp wordt vooral gekenmerkt door de smalle vaart die naast de hoofdstraat van het dorp "De Wâl" loopt. De aanliggende woningen hebben allemaal een eigen bruggetje.

Waar "De Wâl" overgaat in "It Oare Ein" ligt de kern van het dorp gemarkeerd door een fraaie brug en hotel en eetcafé 't Dûke Lûk. Hier kun je bootjes en kano's huren en dat is niet onlogisch. Feanwâldsterwal ligt namelijk aan de rand van een van de mooiste aaneengesloten kleine natuurgebieden in Friesland, It Butenfjild, De Looden Hel en De Houtwiel. Het laatste natuurgebied is de laatste jaren naar een hoger niveau getild vanwege de aanleg van de Centrale As (N356), de voor het gebied enigszins "oversized" maar o zo gewaardeerde autoweg tussen Nijega en Dokkum. Bij het dorp De Falom is notabene een "luxe" flyover gebouwd zodat flora en fauna ongestoord  kan doorgroeien en doorlopen tot aan het dorp De Westereen.

De aaneengesloten natuurgebieden verklappen het ontstaan van Feanwâldsterwal. Het zijn laagveengebieden en Feanwâldsterwal dankt haar bestaan aan de ontginning van dit laagveen. Al in de 15e eeuw werd dit ontgonnen door de Schiere Monniken afkomstig van de Schierstins in buurdorp Feanwâlden, behorende bij het klooster Claerkamp in Rinsumageest. In latere tijden werd dit zware werk op meer industriële schaal voortgezet door doorgewinterde veenarbeiders uit Giethoorn die naar de Friese veenkolonie kwamen. Zij wisten wel raad met het laagveen en lieten een duidelijk stempel achter op het gebied, én het dorp. Daarom wordt Feanwâldsterwal nu ook wel het "Giethoorn van Friesland" genoemd.

Beide dorpen hebben trouwens nog iets opmerkelijks gemeen, de verdwenen melkfabrieken. In beide dorpen zijn ze ten prooi gevallen aan het toerisme zou je kunnen zeggen. Die van Giethoorn is gesloopt of onherkenbaar tussen restaurants en bootverhuurders. Die van Feanwâldsterwal, genaamd Zuivelfabriek Freia, is steen voor steen afgebroken en opnieuw opgebouwd in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. Ik zie het als de verloren zoon van Feanwâldsterwal, gelet op de naam Freia zou je wellicht van dochter moeten spreken maar dat onderscheid laat ik aan de lezer.

Het dorp Eastermar ligt ten noorden van Drachten in een prachtig gebied te midden van twee, voor het gebied bijzondere waterpartijen, het Bergumermeer en De Leien. Deze relatief kleine en ondiepe meren zijn grotendeels ontstaan door veenafgravingen en afkalving. Het gebied draagt met trots het predicaat “Nationaal Landschap De Noardlike Fryske Wâlden” (De Noordelijke Friese Wouden).

Toch zal een bezoeker die van de meren heeft genoten zich wellicht afvragen, waar zijn de wouden gebleven? Inderdaad, wouden in de zin van uitgestrekte bossen vind je er niet. In de plaats daarvan vind je een eeuwenoud coulisselandschap. Dit wordt gevormd door talloze boom- en houtwallen die kleinschalige boerenpercelen van elkaar scheiden. Hier en daar kijk je dwars door een aantal van deze boom- en houtwallen heen, de dieptewerking is subliem. Tussen deze coulissen zie je telkens weer een andere voorstelling. Akkerland, graanvelden, weilanden met koeien, paarden, schapen, of misschien wel het mooist, een wisselend kleurenpalet van veldbloemen. De analogie met coulissen en voorstellingen in een theater kan bijna niet treffender.

De boom- en houtwallen worden met regelmaat teruggesnoeid en groeien in enkele jaren daarna weer terug. Aan de oudste exemplaren zie je dit onderhoud terug in decenniaoude grillige stronken en stobben. Ruilverkaveling is aan het gebied voorbijgegaan en dat is maar goed ook. De hout- en boomwallen zijn onaangetast en volgen de oorspronkelijke zandpaden die dorpen als Eastermar, Sumar, Harkema en Drogeham aan elkaar verbonden en nog steeds verbinden. De gemeente heeft zich erbij neergelegd en doet het onderhoud met zorg, verharding is uitgesloten. 

Het enige dat in het historische beeld ontbreekt zijn de karresporen die er ooit in grote hoeveelheden moeten hebben gelegen. Ook verdwenen zijn de talloze plaggenhutten die er moeten hebben gestaan. Het is moeilijk voor te stellen maar tot voor slechts honderd jaar geleden werden plaggenhutten in het gebied gebouwd om in te wonen, ook met grote gezinnen. De bijzondere  geschiedenis van de plaggenhut wordt verteld in Themapark de Spitkeet in Harkema, een aanrader.

Ik heb er een middag doorgebracht en kom snel terug want "Theater" Nationaal landschap de Noardlike Fryske Wâlden is 7 dagen per week open en de entree is ook nog eens helemaal gratis!

In Gaasterland heb je aan de IJsselmeerkust een aantal plekken waar je een optimaal uitzicht hebt over het IJsselmeer. Ik denk aan het Mirnserklif bij Mirns, het Oudemirdumerklif bij Oudemirdum en het meest beroemde, het Reaklif bij Warns. Hier vochten de Friezen een legendarische strijd tegen de Hollanders in 1345.

Je vraagt je af waarom je juist hier het mooiste uitzicht hebt over het IJsselmeer. Volgens mij komt dat doordat je bij helder weer nog net de overkant kunt zien. Je ziet de kerktoren van Enkhuizen duidelijk aan de horizon temidden vaag trillende silhouetten van windturbines, bomen en bebouwing. Daarnaast heb je als je naar links kijkt uitzicht op windturbines die de dijk van de Noordoostpolder en Flevopolder aangeven, helemaal tot aan de Maximacentrale bij Lelystad. Aan de rechterkant zie je de windturbines die het einde van de Afsluitdijk markeren, de Afsluitdijk begint wat mij betreft in Friesland maar wellicht zag de geestelijk vader Cornelis Lely dat anders.

Dit panorama heb je vooral omdat het klif je net voldoende meters boven het waterpeil van het IJsselmeer uittilt. Hierdoor kun je over de kromming van de aarde en dus het IJsselmeer heen kijken.

Als je de tijd neemt ga je bijna automatisch mijmeren over wat er allemaal nog meer achter de horizon schuil gaat en achter de toren van Enkhuizen. En juist op dat moment raak je in gesprek met een toevallige voorbijganger. Hij vertelt dat tijdens de tweede wereldoorlog V2’s werden gelanceerd vanuit de bossen van Rijs, bestemming Londen. Deze bossen bevinden zich in Mirns recht achter je.  Veel V2's zouden dienst hebben geweigerd en in het IJsselmeer zijn geplonst.

Ik heb het nagezocht op de kaart. Ze moeten rechts van de Enkhuizer toren zijn gevlogen onderweg naar de Britse hoofdstad. Mijn bezoekjes aan het IJsselmeerpanorama krijgen vanaf nu een extra dimensie.


Uit de dorpscanons

Onderstaande vensters komen uit diverse historische canons die ontwikkeld worden op www.dorpscanon.nl

Taede Ruurds Abma is op 30 juni 1826 in Folsgare aan de ‘leane’ geboren en wordt aangegeven op 1 juli 1826 door zijn vader Ruurd Freerk Abma met de getuigen Fedde Oeges Breeuwsma en Hendrik Uiltjes Hoekstra, beiden boer en buren van de ouders Ruurd Freeks Abma en Hiltje Klazes Wiersma.

Ruurd Freeks Abma oud zeven en veertig jaren boer wonende te Folsgare welke ons een kind van het mannelijke geslacht heeft voorgesteld, den dertigsten der maand Juny dezes jaars des avonds ten zes uren uit hem declarant en Hiltje Klazes Wiersma zijne Huisvrouw te Folsgare geboren, en aan het welk hij verklaard heeft de voornaam te geven van Tade.

Taede is het tiende kind van Ruurd Freerks en Hiltje Klazes en voor een naam moeten ze wat verder terug in de tijd. Hij wordt vernoemd naar zijn overgrootvader Tade.

Zijn beppe Baukje Taedes is in 1811 overleden. In de nalatenschap van Meinte Ruurds Abma staat een notitie waarin vermeld staat dat Baukje Taedes is geboren op 6 mei 1744. Uit het doopboek van de Hervormde gemeente Oudega, Idzega en Sandfirden blijkt dat haar ouders Tade Murks en Geertje Goverts zijn.  

Taede Ruurds wordt in de geboorte akte door zijn vader aangeven met de naam Tade precies zo als Baukje haar vaders naam geschreven wordt bij haar inschrijving in het doop register van Sandfirden.

Taede blijft de jongste van het gezin en is bijna zeven jaar oud als zijn vader Ruurd Freerks Abma, 54 jaar oud, op 16 maart 1833 overlijdt.

Aangevers zijn Taeke Jans Westendorp, oud zeven en dertig jaren, boer op Suderburen, en Wiebren Lolkes van Wieren, oud dertig jaren, boer op Strûpenkeal, beiden buren van de overledene.

Taede is boerenzoon en groeit net buiten het dorp op aan de ’leane’. Er is nog geen school en hij  krijgt les van zijn moeder en oudere broers en zusters. Het boerenwerk is een onderdeel van zijn opvoeding en als jongste zoon zal hij later als boer op de ouderlijke boerderij komen.      

Taede Ruurds is al op 18-jarige leeftijd gekozen tot kerkvoogd. Het maakt niet uit of je Teerde of Taede schrijft hij hoort nu wel bij de mensen die iets in de melk te brokkelen hebben.

Op 12 mei 1898 wordt  Meinte Ruurds Abma geboren in Hidaard. Zijn ouders Ruurd Taedes Abma en Hesseltje Brandsma verhuizen in 1905 naar Folsgare.  Op 11 mei 1922 trouwt hij met Akke Boschma, een dochter van Feike Boschma en Willemke Rollema. Hij wordt later boer op de “Blikken pleats” en geeft de boerderij de nieuwe naam Carpe Diem. Meinte Ruurds schrijft veel stukjes, het volgende verhaal is van zijn hand. Het verhaal is, zo veel mogelijk letterlijk, naar het Nederlands vertaald, de originele Friese tekst staat onder de Friese versie van de dorpscanon.

De verste herinnering aan paarden gaat terug naar Hidaard, waar ’s ochtends het paard voor de karnmolen liep. En dat bleef ook wel eens staan en dan kwam moeder door de deur van het karnvertrek en zei: krr, krr, en de zaak liep weer. In 1905 verhuisden wij naar Folsgare  en in 1907 werd de boerderij verbouwd. Toen kwam er weer een paard voor de karnmolen, maar nu ging het om de waterbak  (400 liter) op zolder vol te pompen.

Als jongen mocht je in de vakantie met het oudste paard er tussenin rijden bij het mesten, toen je wat ouder werd, kreeg je een wat schrikachtiger dier in handen, alles onder de voorwaarde “je mag niet zo jagen”. Met twee paarden voor de maaimachine werd al een wat groter blijk van vertrouwen gegeven. Als jongeman met een vriendin in de tilbury op hoogtijdagen naar Leeuwarden of naar Gaasterland waren hoogtepunten. Soldaat worden was er ook bij. “Waar wil je dienen?” werd ons bij de keuring gevraagd. “Bij de cavalerie”,  was het antwoord.


Uit het dorpsarchief van Easterein

Onderstaande vensters komen uit het in opbouw zijnde dorpsarchief van Easterein. Kijk op https://easterein.argyf.nl voor een indruk van dit dorpsarchief.

De vereniging van Jeu de boules in Easterein is opgericht op 26 februari 1998.

Al een aantal jaar werd er op het dorpsfeest Jeu de boules gespeeld door de "oudere jongeren". Er bleek veel animo voor. Reden voor een aantal mensen om subsidie aante vragen bij de gemeente Littenseradiel om banen aan te leggen. (Zie onderstaande brief.)

Op 26 februari werd er een bijeenkomst gehouden voor belangstellenden. De opkomst was groot. In de pauze melden 39 personen zich aan voor het lidmaatschap. De contributie werd vastgesteld op 20, - gulden per zomerperiode. Als spelmiddag wordt de dinsdagmiddag gekozen. 

Ook wordt het bestuur vastgesteld:

Baukje Bruinsma (voorzitter)

Piet H. de Boer (penningmeester)

Sicco Scheltema (schrijver)

Annie Hartman (wedstrijdleider)

Roelie Reinhoudt (wedstrijdleider)

De aangevraagde subsidie werd toegekend op 13 juni 1998. Op 30 juni zijn er al 53 leden. Kortom; een vliegende start. Doordat alles goed is vastgelegd kunnen we deze aantallen vermelden. De notulen van de oprichtingsvergadering staan hieronder. De brief van de subdidieaanvraag staat op de Friese pagina.

Notulen "Jeu de boules" vereniging 26-02-98.

1. Oprichting "Jeu de boules" vereniging te Oosterend.

2. De voorzitter heet de dorpsbewoners hartelijk welkom.

3. Voorzitter verteld een en ander over het ontstaan van de vereniging.

4. Op uitnodiging van het voorlopig bestuur waren 3 leden van een zustervereniging uit Scharnegoutum aanwezig om de spelregels toe te lichten en om op het voetbalveld een demonstratie te geven.

5. Gedurende de koffiepauze hebben 39 personen zich opgegeven als lid.

6. Na de koffie, werd de hoogte van de contributie besproken. Besloten werd de contributie op 20,00 gulden per persoon te houden.

7. Met meerderheid van stemmen werd dinsdagmiddag aangenomen als speelmiddag.

8. Met algehele toestemming, van de leden werd het voorlopig bestuur als permanent aangenomen.

9. Op verzoek van enige nieuwe leden werd gevraagd of het mogelijk is om ook op dinsdagavond te spelen. Dit verzoek werd door het bestuur ingewilligd.

10. Het bestuur: Mevr» B. Bruinsma (voorzitter)

Dhr. P.H. de Boer (penningmeester)

Dhr. S. Scheltema (schrijver)

Mevr. Ao Hartman (wedstrijdleidster)

Mevro R, Reinhoudt (wedstrijdleidster)

11. Tijdens de koffie-pauze werden 2 soorten speelballen getoond en andere attributen die bij Jeu de Boules worden gebruikt.

De duurste ballen kosten fl 115,- per set. Een set bestaat uit 3 ballen.

De goedkoopste kosten fl 31,50 per set.

12. De drie gasten uit Scharnegoutum worden bedankt voor hun aanwezigheid en de perfekte uitleg van het Jeu de Boule spel. Hierna sluit de voorzitter de bijeenkomst.

S. Scheltema.

Oosterend 15 sept: 1998

Openen nieuwe JEU DE BOULES banen te Oosterend

Bij een goed bezochte receptie, opende de voorzitster B. Bruinsma de bijeenkomst. Zij heette alle gasten en clubleden van harte welkom.

In haar speech belichtte zij nog eens het tot stand komen van deze JEU DE BOULES banen.

Op deze receptie waren verschillende personen en instanties uitgenodigd. Voor de Gemeente Littenseradeel de wethouder dhr: D. Willemsma en tevens verschillende fractieleden van politieke partijen. Ook waren uitgenodigd de Rabobank te Oosterend, firma Jansen sport, Abbema cultuurtechnisch en drainagebedrijf, Okkema loonbedrijf, Dorpsbelang "Hald Faesje", Kaatsvereniging, Voetbalclub S.D.S., Sportvereniging Skoalleseize, Sneekercourant en een van de sponsors dhr: R. Hofstee.

Onder het genot van een kopje koffie met oranjekoek namen onderstaande personen het woord, dhr: D.Willemsma als wethouder namens de Gemeente Littenseradeel, dhr: E.Bruinsma als voorzitter sportvereniging Skoalleseize, en dhr: Terwisscha-Scheltinga als directeur Rabobank E.O..

Alle sprekers benadrukten het belang van "beter bewegen voor ouderen". De aanleg van deze JEU DE BOULES banen werd mogelijk gemaakt door een subsidie van de Gemeente van fl. 15.000, en een schenking van de Rabobank E.O. van fl. 10.000 wegens het 100 jarig bestaan van deze Bank. Enkele cadeaus werd de club aangeboden in de vorm van JEU DE BOULES ballen van de firma Jansen sport en Skoalleseize, tevens enkele enveloppen met inhoud van loonbedrijf Okkema, Kaatsvereniging en voetbalclub S.D.S., cadeaubonnen van bakkerij v/d Brug en dorpsbelang "Hald Faesje". De zitbanken werden geschonken door de volgende sponsors: Total Advies B.V., Faber Machinebedrijf B.V., en M.R.W. Accountants &Adviseurs.

Tijdens de receptie verrichtte dhr: Terwisscha-Scheltinga het openen van de banen door middel van het wegtrekken van het doek, zodat het bord met ons logo "DEUN BY" zichtbaar werd. Deze naam is bedacht door ons clublid Akke Bijlsma.

Daarna hebben enkele leden en fractieleden van de Gemeente de banen ingewijd.

Onder het genot van een hapje en een drankje kwam een einde aan deze zeer geslaagde middag.

Maart 1996, Concours CBMF in  Drachten 303 punten, in de Eerste afdeling 1e prijs met promotie o.l.v. Marten van der Wal

·        ‘Convergents’ van F. Cesarini  en

·        ‘Seagate Ouverture’ van J. Swearingen

(gjin foto)

Juli 1997, Wereld Muziek Concours in Kerkrade, 303 punten, 1e prijs o.l.v. Marten van der Wal.

·        Music for a Festival van Philip Sparke (arr. Marten v.d. Wal)

·        Delisches Tanzspiel, van Franz Köningshöfer

·         

( foto Durkje en Marten via app) Voorzitter Durkje van der Eems en dirigent Marten van der Wal nemen de prijzen in ontvangst.

De scan fan it kranteartikel is net dúdlik. Derom doch ik de kleurfoto der ek by. Dizze is makke yn Us gebou.

Goed te sjen binne:

Willem Veninga, Attie de Boer, Doutsje Brouwer en Ruurdtje Meulenaar.

Meskien kinst út it artikel oer Doutsje de oorkonde en/of penning helje. Of is it hiele stikje leuk?? Sjoch scan.

Juli 1999, Concours in Rastede (D) 97,5 punten, 1e prijs met Lof

Dirigent: Marten van der Wal

·        A Northern Celebration van Leon Vliex

·        Overture: To a New Age van Jan de Haan

Grote overzichtsfoto zie scan hieronder.

Maart 2000, Concours CBMF in Drachten 83,08 punten, 1e prijs

Dirigent: Marten van der Wal

Koraal: Lied 459

·        Banja Luka van Jan de Haan

·        Overture: To a New Age van Jan de Haan

Juli 2001, Wereld Muziek Concours in Kerkrade 90, 55 punten, 1e prijs met promotie

·        Hymnus van Andrew R. Mackereth

·        The Land of Wind and Water van Jan de Haan