Alles over Beers
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Beers

Beers

Het terpdorp Bears ligt ten Zuidwesten van Leeuwarden in de Greidhoeke. Het vormt samen met Jellum een tweelingdorp. De beide dorpen vormen samen een dorpsbelang en de dorpsfeesten wisselen elkaar af. Het dorpshuis is gevestigd in de oude school: ‘Ald Skoalle’.

Bijzonder is de 12e eeuwse Mariakerk, grotendeels opgetrokken uit kloostermoppen. De kerk is in bezit van de Stichting Alde Fryske Tsjerken. In de kerk is een interessante tentoonstelling te bezichtigen over Staten en Stinsen in Fryslân. De fraaie preekstoel met houtsnijwerk en oude grafzerken zijn ook de moeite waard. Schuin tegenover de kerk staat een van de acht overgebleven stinspoorten van Fryslân. De poort uit 1616 was de toegang tot de state van de adellijke familie van Unia. Lange tijd werd deze poort gebruikt als boerenschuur. Op bovenverdieping van de ‘poarte’ is nog een fraaie stenen schouw aanwezig.

Het silhouet van de uniastate werd in 1998 herbouwd als luchtspiegeling, een ontwerp van kunstenaar Bep Mulder. De stalen reconstructie werd met een Chinookhelikopter als bouwpakket afgeleverd. Sindsdien is het samen met de poort en de kerk een icoon van Bears, de gemeente Littenseradiel en een geliefde trouwlocatie. Ook wordt er regelmatig kunst tentoongesteld op het terrein. Vanuit de toren heeft u een prachtig uitzicht op het oude kwelderlandschap en 12 kerktorens. Voor kinderen is er een ‘cultuurhistorische speeltuin’ aangelegd in de vorm van oude meubels uit de state.

Bears is ook bekend door de prijswinnende Olympische springpaarden van Wiepke van de Lageweg. Zijn fokkerij ontvangt jaarlijks gasten uit binnen- en buitenland tijdens de hengstenshow.

Fietsers, wandelaars en kanovaarders kunnen alle kanten uit in Bears. Fietsers kunnen via het kronkelende fietspad via het eeuwenoude buurtschap Fûns naar Jorwert fietsen of via bruggetjes wandelen door het grasland naar Hijlaard. Er is ook een speciale fietsroute langs Staten en Stinsen in de omgeving. Kanovaarders kunnen in Bears opstappen voor een route langs Jorwert, Baard en Easterlittens.

© Doarpswurk

Historie van Beers

Het terpdorpf Bears ligt ver in het land en was voorheen ontsloten door vooral de Jaanvaart die in een boog door de landerijen loopt. Nu is het dorp vanaf de vroegere Middelzeedijk, de Hegedyk, met twee smalle wegen ontsloten waardoor het dorp een U-vorm heeft gekregen.

Bij de kruising van Hegedyk ligt een eenvoudig buurtje aan weerszijden van de noordelijke arm van de Bearsterdyk. Naar de kern toe staan een paar flinke boerderijen en dan volgt na de bocht een rij veelal vrijstaande, lage huizen die de weg uitsluitend aan de westelijke zijde begeleiden.

Ook bij de andere arm staat enige bebouwing. Op de hoek, bij een zijpad, staat de ‘Ald Skoalle’, de lagere school van 1865 die in 1922 nog eens is verbouwd en nu dienst doet als dorpshuis. Het pad leidt naar de stinspoort van Uniastate. De state is in het midden van de 19de eeuw gesloopt en in 1998 op een eigenzinnige wijze gereconstrueerd. Het was een L-vormig gebouw met een slanke traptoren in de oksel. Het poortgebouw is in 1616 gebouwd van kleine gele steen. De topgevels kregen een rolwerksilhouet en boven de zoldervensters kwamen gimmengaten, gaten voor duiven. De charmante poort stond na de sloop van de state een beetje verloren in het landschap. De contouren van de state zijn onlangs na archeologisch onderzoek op het heringerichte, ruime terrein als stalen staketsel herplaatst, om een indruk te geven van hoe het gebouw er in grote lijnen uit zag.

Een tweede pad, het Tsjerkepaad, leidt naar de kerk op de niet zeer hoge terprest. Het kerkhof is omvat door een gietijzeren hek, een iepenzoom en een grindpad. De toren is in 1858 van kleine gele steen opgetrokken en heeft een ingesnoerde spits. De vroeg-gotische kerk dateert uit de 13de eeuw en kreeg in de 14de eeuw de koorpartij. Het oorspronkelijke muurwerk van gele moppen is nog aan de noordzijde te zien. De fraaie inrichting dateert grotendeels uit de 18de eeuw.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland