Alles over Boazum
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Boazum

Boazum

Het oude terpdorp Boazum ligt in de Greidhoeke, vroeger lag het aan de westelijke oever van de voormalige Middelzee.

Blikvanger in het dorp is de 12e eeuwse romaanse kerk, een van de oudste van Fryslân. De buitenmuur van de kerk is een mozaïek van tufsteen en verschillende kleuren baksteen. De ingang uit 1700 is fraai versierd. In 1941 kwam tijdens de restauratie van de kerk opmerkelijke schilderingen naar voren. In het koor van de kerk is een kleurig koepelgewelf te zien. Uniek is de schildering van een baardloze christus omringt met vier heiligen en vier evangelistensymbolen. Deze schildering is waarschijnlijk in de 13e eeuw aangebracht.

Het silhouet van de kerk weerspiegelt in een waterplas. Deze plas is ontstaan na het afgraven van de kostbare terpaarde en is uniek in de kleistreek. In de winter is ‘De poel’ een schaatsbaan voor de plaatselijke bevolking.

In de karakteristieke dorpskern zijn veel 19e eeuwse rentenierwoningen te zien. De voormalige gereformeerde kerk is in gebruik als woonhuis. Daarvoor was het een opslagplaats voor landbouwvoertuigen.

Dorpscafé de Boazumer Mjitte uit 1875 is een van de grootste cafés met bovenzaal van de gemeente Littenseradiel . Sinds 1988 is er elk jaar in oktober de nacht fan Boazum, dit tentfeest is een begrip in Fryslân.

Boazum ligt aan de route van de Slachtemarathon. Dit eendaagse wandelevenement volgt de middeleeuwse zeedijk de Slachte. De Slachtemarathon werd voor het eerst gelopen tijdens Simmer 2000, de grote reünie van Friezen over de hele wereld. Elke vier jaar wordt de 42 km lange wandeltocht georganiseerd met duizenden deelnemers en toeschouwers.

© Doarpswurk

Historie van Boazum

Het terpdorp Boazum ligt tussen de oude Slachtedyk en de spoorlijn uit 1883. Boazum is een middelgroot dorp, compact en sfeervol. Het bezit een mooie collectie woningen van het notabele type en een traditioneel dorpscafé. De woningen staan deels verspreid rond de dorpsterp, maar ook uitgelijnd langs de noordoostelijke uitvalsweg. Dat is de Hegedyk die deels Waltawei is genoemd en waaraan ook de voormalige school en het onlangs verbouwde doleantiekerkje staan. Op de hoek van de Tanialeane staat in een ruime tuin een karakteristieke notabele woning uit 1846.

De Hegedyk lijkt er al eeuwen te liggen, maar de weg is pas in de late 19de eeuw totstandgekomen. De kerk is bijzonder gesitueerd: aan de noordelijke rand van de dorpskern achter een met groen omvat binnenplein dat vanaf de doorgaande weg naast de voormalige dorpsschool is te bereiken door een straatje met aan beide zijden gesloten, schilderachtige bebouwing. Naast de kerk ligt een flinke ‘dorpsdobbe’ en oostelijker bestaat de bebouwing uit vrijstaande huizen en een kop-hals-rompboerderij die hier zonder enig plan lijken te zijn terechtgekomen.

Het kerkgebouw is in de tweede helft van de 12de eeuw in eenvoudige romaanse stijl van tufsteen gebouwd. De bakstenen zadeldaktoren is veel jonger. Hij heeft twee reeksen galmgaten boven elkaar en is dus na de bouw nog een keer verhoogd. Na het onversierde schip met kleine rondboogvensters volgt het sterk inspringend rondgesloten koor. De fascinerende overwelving van de koorsluiting is vooral binnen te beleven: een fraai gedetailleerd koepelgewelf. De bakstenen rondstaafribben worden gesteund door kolonetten van roze zandsteen en zijn levendig, in verschillende kleurige patronen gedecoreerd. De koorvensters worden fraai geflankeerd door (eveneens) kolonetten met ringen van roze zandsteen. Op de gewelfsluiting zit een 13de-eeuwse schildering: de Christusfiguur troont er, omgeven door de vier symbolen van de evangelisten. Christus heeft geen baard: de voorstelling gaat terug naar veel oudere Christusvoorstellingen dan de 13de eeuw. Naast deze zeldzame gewelfschilderingen bezit de kerk een opmerkelijke verzameling vroege renaissance zerken.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland