Alles over Hemrik
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Hemrik

Hemrik

Het kleine, sfeervolle dorpje Hemrik ligt in het zuiden van de gemeente Opsterland. In en rond het dorp staan verschillende historische gebouwen, zoals de boerderij Himrikerpaed 1 en 4, de prachtige witte kerk met klokkenstoel (Binnenwei 22) en de sluiswachterswoningen langs de Opsterlandse Compagnonsvaart. Wat verder naar het zuidoosten ligt over de Schoterlandse Compagnonsvaart de ‘Trambrug’, die onderdeel was van het ter plekke nog zichtbare het tracé van de voormalige tramlijn Oosterwolde-Gorredijk.

Door de omgeving lopen verschillende wandel-, fiets- en menroutes, die het mogelijk maken om optimaal te genieten van het prachtige landschap rond het dorp. De Opsterlandse Compagnonsvaart vormt in dat landschap een opvallend element. Deze vaart werd aangelegd voor de afvoer van turf en is tegenwoordig onderdeel van de Turfroute, een toeristische vaarroute die onder meer door Zuidoost Friesland voert.

In het dorp zelf is “Het Koetshuis” een mooie plek om even uit te rusten en wat te eten of te drinken.

Voor kinderen is er ook genoeg te beleven in Hemrik. Er is een openluchtzwembad en een speelbos, genaamd Sparjeburd. Ook stoeterij “Het Swarte Peart” en ‘’De Woudimker’’ zijn een bezoekje zeker waard. Jaarlijks is er een wandel- en zwemvierdaagse.

In het dorp zijn geen overnachtingsmogelijkheden, maar in de omgeving zijn verschillende campings, bed & breakfasts en hotels (bijvoorbeeld “Het witte huis” in Olterterp of “Lauswolt” in Beesterzwaag).


Tekst: Plaatselijk Belang Hemrik

© Gemeente Opsterland

Historie van Hemrik

Hemrik is een streekdorp dat in de late Middeleeuwen is ontstaan op een zandrug tussen de heide in het noorden en het hoogveen in het zuiden. In de Middeleeuwen stond er een aan Sint-Andreas gewijde kerk. Deze is in 1739 vernieuwd, waarbij waarschijnlijk gedeelten van het muurwerk zijn gehandhaafd. Er kwam een klokkenstoel met schilddak voor de klok uit 1495. Kort hierop, in het midden van de 18de eeuw, is de Opsterlandse Compagnonsvaart gegraven om het hoogveen te kunnen gaan exploiteren.

Het agrarische dorp kreeg een impuls door de turfwinning. De vaart kwam vrij dicht ten zuiden van het dorp te lopen en er werd in 1755 het Hemrikerverlaat in de Compagnonsvaart geslagen. De sluis is precies een eeuw later in steen vervangen en in 1902 helemaal vernieuwd. Er staat een sluiswachterwoning bij die uit ongeveer 1880 dateert. De uit de jaren rondom 1920 daterende ophaalbrug is in 1952 van een andere plek gekomen. Langs de vaart is gedurende de 19de eeuw enige bebouwing gegroeid die bij het verlaat is verdicht.

De oude weg op de zandrug maakt in Hemrik een bocht en daar staat de licht gekleurde dorpskerk heel effectvol in een boomzoom op een verhoogd kerkhof. De zaalkerk met een driezijdig gesloten koor is vermoedelijk in de 19de eeuw van pleister voorzien waaronder mogelijk het geheim van oude muurgedeelten schuil gaat. In de kerk staat een 17de-eeuwse preekstoel. Achter de kerk heeft de vervenersfamilie Van der Sluis in de tweede helft van de 19de eeuw een groot graf aan laten leggen. De stichter van deze half in het hoge kerkhof gegraven kelder is de in 1863 overleden J.A. van der Sluis. Er ligt een grafsteen met de stamboom.

Aan de westzijde van het dorp staat ‘Het Koetshuis’, dat dezelfde familie in 1901 in de neorenaissancestijl heeft laten bouwen. Ten noorden staan aan het Himrikerpaed een paar oude boerderijen en ten westen van het dorp is een grote, moderne stoeterij gesticht.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland