Alles over Holwerd
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Holwerd

Holwerd

Vertrekpunt naar Ameland. Pal aan de Waddenzee. Wandel over de lange pier. Meeuwen krijsen boven uw hoofd. Vanaf Holwerd kunt u goed aan een wadloop tocht beginnen. Een waar avontuur op de zeebodem!
In het dorpje zit één van de grootste en oudste wadlooporganisaties van Nederland. Maar Holwerd deelt ook mee aan de Europese Wandeltocht E9. Ook wel de North See Trail genoemd. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische Staten.
Maak een excursie naar natuurgebied Het Noarderleech. Het Noarderleech bestrijkt het hele gebied tussen Zwarte Haan en Holwerd. De zomerpolders, kwelders en slikvelden zijn een belangrijke broedplaats en pleisterplaats voor vogels. De planten geven elk een eigen kleur aan dit bijzondere stukje Nederland. Nergens in Europa komt dit type waddenlandschap in zo’n uitgestrektheid voor. Onder leiding van een deskundige medewerker van It Fryske Gea ontdekt u het Noarderleech.

© Beleef Friesland

Historie van Holwerd

Holwerd bestaat uit een radiale kerkterp die enkele eeuwen voor de jaartelling is gevormd. Zuidwaarts daarop aangesloten een uit de 8ste of 9de eeuw daterende langgerekte handelsterp, waar de bebouwing langs de as van de Buorren en Foarstrjitte tot stand is gekomen. De eerste kustdijk is in de 12de of 13de eeuw aangelegd, waarbij de kerkterp aanvankelijk buitendijks kwam te liggen. Tot 1580 toen de zeedijk werd verlegd.

In de 17de eeuw is zuidwaarts de Holwerdervaart aangelegd, waardoor het dorp een regelrechte en pas bij Raard wat kronkelende waterverbinding kreeg naar het achterland. De centrale straat is in 1871 verlaagd, terwijl de huizen op het terpniveau bleven. Hierdoor ontstonden de karakteristieke profielverschillen waardoor de huizen aan de Hege Buorren ontsluitingen met trappen moesten krijgen. De oude dorpskern bestaat uit een weefsel van straten en stegen waar vrij veel voorname bebouwing de sfeer bepaalt. De uitbreidingen zijn aan de noord- en oostzijde tot stand gekomen, na de oorlog vooral aan de oostzijde.

De hervormde kerk is aan de noordelijke flank op de in 1890 deels afgegraven terp een sterke silhouetbepaler. De kloeke toren dateert uit de eerste helft van de 13de eeuw: de hoge ingesnoerde naaldspits kwam in 1661 tot stand en is daarna enkele malen hersteld. Uit de gevorderde 17de eeuw dateert ook een van de toegangspoortjes met kwabornament. De kerk was aan Willibrord gewijd en is in 1776 onder leiding van Willem Douwes uit Harlingen vervangen door het huidige gebouw met een L-vormige plattegrond dat een tweede toegangspoort kreeg in Lodewijk XVI-vormen. In het ruime, nauwelijks gelede interieur vallen het elegante doophek en de rococo preekstoel met koperwerk op. Aan de andere kant van het dorp staat aan de Stasjonswei de doopsgezinde kerk met een neoclassicistisch front uit 1850. Aan de Elbasterwei staat de in 1933 naar ontwerp van P. en R. Offringa gebouwde gereformeerde kerk met een waaiervormige plattegrond en een slanke toren in de oksel van de vleugels.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland