Alles over Westhoek
FrieslandWonderland Fries Nederlands

Alles over Westhoek

Westhoek

Het streekdorp Westhoek ligt in het Bildt. Deze streek heeft een interessante geschiedenis. Het Bildt werd in 1505 ingepolderd in opdracht van de hertog van Saksen. Drie adellijke broers uit Zuid-Holland namen het voortouw. Vele Hollandse immigranten bleven er wonen en vermengden zich met de lokale bevolking. Hierdoor heeft het Bildt heeft een eigen taal, een mengvorm van Oud-hollands en Fries.

Bij de Dijkshoek staat een monument ter ere van de dijkaanleg en inpoldering. De dijk sluit hier aan bij de zeer oude Griene Dyk. Hier begint ook de Oudebildtdijk, de langste straat van Nederland. Westhoek ligt voor het grootste deel aan deze dichtbebouwde dijk. Begin 20e eeuw werden er veel arbeiderswoningen en kleine bedrijfjes gebouwd. De Oudebildtdijk had zelfs eerder elektriciteit als de dorpen landinwaarts. Er wonen tegenwoordig ook veel kunstenaars aan de Oudebildtdijk.

Aan de andere kant van de dijk vinden we monumentale boerderijen. Bijzonder voor deze streek zijn de winkelhaakboerderijen. Hierbij staat het voorhuis dwars op de schuur. De vruchtbare zavelgrond is uitermate geschikt voor akkerbouw. Het Bildt staat bekend om zijn pootaardappelen, die wereldwijk geëxporteerd worden.

Het voormalig strandhuis van het Waterschap Het Oude Bildt werd gebouwd in 1890. Hiernaast is het café-restaurant Gaya Indonesia gevestigd. In de tuin achter het restaurant zijn Indonesische sculpturen te bewonderen.

Het poerdersmonument op de zeedijk herinnert aan de vissersramp uit 1935. Via een trapje over de dijk heeft u een fraai uitzicht over Werelderfgoed Waddenzee. Elk seizoen ziet deze baai er weer anders uit. Het landschap met zijn unieke wolkenluchten zijn een geliefd onderwerp voor fotograven en kunstenaars. Deze plek is voor vogelaars ook de moeite waard, vele soorten foerageren hier op doortrek.

© Doarpswurk

Historie van Westhoek

De Westhoek is een streek die pas recent de status van dorp heeft gekregen. Het is het meest westelijke gedeelte van de eerste Bildtdijk die in 1505 is opgeworpen van Dijkshoek, waar hij aansloot op de Griene Dyk van het voormalige Barradeel, tot de Noorderdijk van Ferwerderadiel. Daarmee werd het Oud Bildt ingepolderd. Het Bildt kreeg toen van de Saksische Heer van Friesland de status van grietenij, de jongste van Friesland. Nadat in 1600 de Nieuwe Bildtdijk tot stand was gekomen, werd de oude dijk slaperdijk en begon de ontwikkeling tot een merkwaardige woonbuurt.

De naam De Westhoek werd gegeven aan dit gedeelte van de elf kilometer lange bebouwing aan de Oude Bildtdijk ter onderscheiding van de Oosthoek, de buurt op de kruising van de dijk met de Koude Vaart die in de Waddenzee uitwatert bij Zwarte Haan. Tussen De Westhoek en De Oosthoek lag recht ten noorden van Sint-Jacobiparochie ook nog de buurt die Spitsroeden wordt genoemd. Hier staat een belangrijke machinefabriek met een museale afdeling vol stoommachines. Net als bij de andere streken langs de dijk bestaat de bebouwing aan de noordzijde tegen de dijk vooral uit arbeiderswoningen, maar er zijn ook enkele boerderijen te vinden.

Ten zuiden van de dijk en de dijkvaart liggen de boerderijen in het land. Het zijn veelal monumentale boerderijen, waaronder enkele van het winkelhaakmodel. Er staat bovendien een in 1899 gestichte openbare lagere school in de voor toen kenmerkende sierstijl. In de op de dijk gerichte korte gevel zitten bovenin gevelplaten met Openbaar Lager Onderwijs en lager platen met Anno en 1899 aan weerszijden van een grote in een nis geplaatste plaat met het gemeentewapen. Op het dak liggen de fraaie Lucas IJsbrandpannen. Helemaal in het westen van De Westhoek staat een Indonesisch restaurant. Nog westelijker gaat de Bildtdijk over in de Armen- of Statendijk die op de oude Griene Dyk aansluit. De oude herberg die hier stond is verdwenen.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © FrieslandWonderland