Friesland telt opvallend veel oude kerkhoven, begraafplaatsen op terpen en verstilde plekken met oorlogsgraven. Ze vertellen niet alleen verhalen over de overledenen, maar ook over het landschap en de geschiedenis van de provincie. Voor bezoekers zijn het bijzondere tussenstops tijdens een wandel- of fietstocht. Wie zelf een graf moet kiezen, krijgt daarnaast te maken met flinke prijsverschillen. Eijgelaar Gedenken, met vestigingen in onder meer Dokkum, Drachten, Leeuwarden en Sneek, adviseert daarom om grafrechten, begraafkosten en het monument als afzonderlijke posten te bekijken.

Vier begraafplaatsen die een bezoek waard zijn

Vredenhof op Schiermonnikoog

Midden in de duinen van Schiermonnikoog ligt Vredenhof, een kleine oorlogs- en drenkelingenbegraafplaats. Hier rusten tientallen mensen die tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog op of rond het eiland aanspoelden. De eenvoudige inrichting en afgelegen ligging geven de plek een heel eigen sfeer.

De Algemene Begraafplaats in Leeuwarden

Aan de Spanjaardslaan ligt een begraafplaats die in 1830 werd ontworpen door tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard. De aanleg, oude bomen en negentiende-eeuwse grafmonumenten maken het terrein bijzonder. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed noemt de plek van cultuurhistorisch, tuinhistorisch en genealogisch belang. Naast het algemene gedeelte ligt een historische Joodse begraafplaats.

De Algemene Begraafplaats van Harlingen

Ook de begraafplaats aan de Begraafplaatslaan in Harlingen heeft een monumentale status. Vooral het gietijzeren toegangshek uit omstreeks 1865 valt op. Daarin zijn oude doodssymbolen verwerkt, waaronder zandlopers, vlinders, omgekeerde fakkels en slangen die in hun eigen staart bijten.

Het kerkje van Jannum

Jannum is een klein terpdorp tussen Leeuwarden en Dokkum. In het middeleeuwse kerkje zijn historische grafzerken en sarcofagen te zien, waaronder een zeer vroege portretzerk. Het is daarmee geen gewone begraafplaats, maar wel een interessante plek voor wie meer wil ontdekken over de Friese grafcultuur.

Welke gemeenten zijn duurder of goedkoper?

De kosten hangen af van de looptijd, het soort graf en wat bij het tarief is inbegrepen. Daardoor bestaat er niet één goedkoopste begraafplaats. Een vergelijking van gemeentelijke tarieven uit 2026 geeft wel een indruk. In Súdwest-Fryslân kost het recht op een enkeldiep particulier graf €698 per tien jaar. Twintig jaar komt daarmee uit op €1.396. De Fryske Marren rekent €1.585 voor twintig jaar en in Noardeast-Fryslân bedraagt dit €1.672.
 
Leeuwarden werkt met jaartarieven. Op de eerste afdeling van de Noorderbegraafplaats bedraagt het grafrecht in 2026 €303,40 per jaar. Voor de tweede afdeling en de overige gemeentelijke begraafplaatsen is dat €151,70 per jaar. Binnen deze beperkte vergelijking behoren de locaties in Súdwest-Fryslân dus tot de goedkopere mogelijkheden, terwijl de eerste afdeling van de Noorderbegraafplaats duidelijk duurder uitvalt. Begraafkosten en eventuele weekendtoeslagen komen daar nog bij.

De kosten van het monument

Naast de gemeentelijke tarieven betaal je voor het gedenkteken. Wie online zoekt op prijs grafsteen, moet letten op materiaal, formaat, belettering, fundering en plaatsing. Goedkopere ontwerpen zijn vaak eenvoudiger van vorm en gebruiken minder materiaal. Volgens Eijgelaar hoeft een persoonlijk monument echter niet uit veel kostbare onderdelen te bestaan. Een herkenbaar symbool, een korte Friese tekst of een zorgvuldig gekozen lettertype kan al veel betekenis geven. Bekijk verschillende grafstenen en vraag altijd een complete prijsopgave. Zo vergelijk je geen losse vanafprijzen, maar het totale bedrag voor ontwerp, vervaardiging en plaatsing.