Deel:


Bezienswaardigheden in Appelscha


Gelede boerderij

Appelscha, Bruggelaan 62: gelede boerderij

Boerderijen van het type 'gelede bouw' zijn zeldzaam in de provincie. Deze in 1914 gebouwde modelboerderij is een vroeg voorbeeld. Ontwerper was architect O.M. Meek uit Donkerbroek, aannemer G. Hoekstra uit Appelscha.

De plattegrond bestaat uit een L-vormig dwarsgeplaatst woonhuis, in de lengte daarachter de stal en haaks daarop een schuur. Het voorhuis is gebouwd in een stijl die verwant is aan de Art Nouveau.

Röntgengebouw

Appelscha, Sanatoriumweg 1: röntgengebouw

In de Staatsboswachterij van Appelscha verkreeg de 'Stichting Volkssanatorium' in 1922 een terrein van circa 70 hectare. Op het terrein verrees een nieuw en modern sanatorium ter bestrijding van toenmalige volksziekte nummer één: tuberculose. In 1925 werd het complex uitgebreid met een röntgenlaboratorium, ontworpen door architect M.O. Meek uit Donkerbroek. Door de toepassing van het röntgentoestel als hulpmiddel in de diagnostiek en door het chirurgisch ingrijpen konden ook ernstig zieke patiënten worden genezen.

Röntgengebouw

Appelscha, Sanatoriumweg 1: röntgengebouw

In de Staatsboswachterij van Appelscha verkreeg de 'Stichting Volkssanatorium' in 1922 een terrein van circa 70 hectare. Op het terrein verrees een nieuw en modern sanatorium ter bestrijding van toenmalige volksziekte nummer één: tuberculose. In 1925 werd het complex uitgebreid met een röntgenlaboratorium, ontworpen door architect M.O. Meek uit Donkerbroek. Door de toepassing van het röntgentoestel als hulpmiddel in de diagnostiek en door het chirurgisch ingrijpen konden ook ernstig zieke patiënten worden genezen.

Damsluis

Appelscha, Vaart NZ 149: Damsluis

In het kader van de 'Verbetering van den Binnenlandschen Waterstaat' zijn alle sluizen in de Compagnonsvaarten in de negentiende eeuw vernieuwd en voorzien van een bijbehorende, gestandaardiseerde sluiswachterswoningen. Toen in 1894 de vaarwegen in Drenthe en Friesland werden gekoppeld, wat mede ten doel had de afwatering vanuit Drenthe te verbeteren, werd de dam op de grens van de beide provincies doorgraven.

In de sluiswachterswoning bevindt zich een tegeltableau met berijmd opschrift dat hieraan herinnert: '(...) Waar eeuwen was

Schutsluis te Appelscha

Schutsluis

In het begin van de negentiende eeuw werd ter ontsluiting van het veengebied in oost-stellingwerf een kanaal gegraven, de Opsterlandsche Compagnonsvaart. Om het hoogteverschil tussen Oosterwolde en de Drentse grens te overbruggen, werden een aantal schutsluizen voor de scheepvaart aangelegd.

Bij de Industrieweg in Appelscha werd de schutsluis 'het Zevende verlaat' aangelegd ('verlaat' is een in het noorden gebruikte term voor sluis). De schutsluis werd oorspronkelijk in 1819 gebouwd en in 1890 vernieuwd.

De sluiskolk heeft gemetselde sluiswanden,

Ingezonden stuk over Appelscha

Kale duinen bij Appelscha

Nog net in Friesland, tegen de Drentse grens aan, liggen de kale Duinen bij Appelscha. De rust, de schoonheid en de stilte die je er vindt, zijn uniek. Het is een plek waarvan je kunt vermoeden dat die er al eeuwen zo bij ligt.

Als kind speelde ik er met mijn nichtje, dat er vlakbij woonde. We lieten ons dan van de duinen rollen, die toen trouwens nog wel wat hoger waren. Ook hebben we er eindeloos gewandeld. Later met man en kinderen, nog weer later met z'n beiden en de hond. Nu mijn man er niet meer is, zijn mede door deze herinneringen de Kale D

Protestantse kerk

Door de komst van veenarbeiders, die voor een sterke groei van Appelscha zorg den, werd de oorspronkelijke Hervormde Kerk in Oud Appelscha te klein en de afstand naar het nieuwe Appelscha te groot. Het kerkgebouw aan de Vaart ZZ is in mei 1870 in gebruik genomen, in hetzelfde jaar nam de gemeenteraad het besluit om aan de kerk een toren met luidklok en uurwerk toe te voegen. Door brand in 1969 ging het interieur verloren, en is de huidige indeling ontstaan. De kerkelijke activiteiten zijn in de loop der jaren steeds meer in (nieuw) Appelscha geconcentreerd. Om reden van dalend kerkbezoek en te