Alles oer Furdgum
FrieslandWonderland
NederlandsDuitsEngels

Alles oer Furdgum


Deel:

-

-

Furdgum

Furdgum

Firdgum is een klein terpdorp in de Friese Bouwhoek. De dorpsnaam is mogelijk afgeleid van Feirdighem, een veerpont over de oude Middelzee naar Stiens.
Het dorp is in de verre omtrek te herkennen aan de losstaande kerktoren. De bouwvallige kerk werd in 1792 afgebroken en alleen de dertiende eeuwse toren bleef staan. Vanaf de terp heeft u fraaie vergezichten over het uitgestrekte landschap.
In de oude lagere school is het archeologisch steunpunt Yeb Hettingaskoalle gevestigd. Dit steunpunt is opgezet ter ere van Yeb Hettinga. Deze amateurarcheoloog en boer woonde in de nabijgelegen Camstra State. In deze boerderij zijn delen van de oude kelder, opkamer en dubbeldikke stinsmuur bewaard gebleven. In de opkamer is een zestiende eeuwse zandstenen schouw met een portret van Keizer Karel V.

Uniek is het zodenhuisproject, een archeologische reconstructie van een terpboerderij uit de 5e – 8e eeuw na Chr. Voor de bouw van het zodenhuis is o.a. kennis opgedaan in IJsland en een opgraving in de buurt. Het dak rust op een 17 meter lange muur gemaakt van zoden uit het buitendijkse Noarderleech. De muur is maar liefst een meter dik.

In de omgeving van Firdgum kunt u prachtige fiets- en wandeltochten maken. Er is een Swalkrûte richting de oude waddenzeedijk. Bij Dykshoek kunt u uw tocht vervolgen langs de slingerende Griene Dyk.

© Doarpswurk

Histoarje fan Furdgum

It terpdoarp Furdgum leit noardeastlik fan Tsjummearum en is alhiel op it grutte buordoarp oriïntearre. Furdgum leit op in noardliker kwelderwâl dan dy fan it buordoarp: in koarte wâl, mei ienris in rige oan lytse hústerpen It lei mar oardel kilometer fan de Griene Dyk ôf en lei dus foar de ynpoldering fan it Bilt yn de noardeastlike úthoeke fan Westergoa. Yn dy hoeke is de buert Dykshoeke ûntstien, mei ek in herberch mei in soad oanrin. Yn de omjouwing binne de hege lannen tige geskikt foar lânbou, mar wurde ek brûkt foar de feehâlderij.

De toer fan de yn 1794 sloopte tsjerke stiet op de diels ôfgroeven terp. De toer datearret wierskynlik út de 13e ieu en is oplutsen fan kleastermoppen. Mei de restauraasje yn 1921 krige hy, nei in foarbyld fan in âlde tekening, in nije, sierlike bekroaning mei in klimmende bôgefries.

It lytse Furdgum, dat no bestiet út twa lytse buerten fan wenningen en inkele grutte boerepleatsen, koe eartiids bôgje op trije staten: Camstra, Jelgersma en Klein Folta. Dy binne ferdwûn; dêrfoar yn it plak binne bourkerijen kommen. Fan Camstrastate binne noch belangrike spoaren te finen yn in grut boerebedriuw, dat in molkefeehâlderij en tagelyk in lânboubedriuw is. Oarspronklik stie op dit plak de state, stichte yn de earste helte fan de 16e ieu en gruttendiels sloopt yn de 18e ieu. Kelder en opkeamer binne noch diels bewarre yn de foarein en dêr stiet in pronkje fan in skou. Op de hurdsteestiennen mei portretten fan Keizer Karel V stiet it jiertal 1561 en de skou sels kin net fan folle letter datum wêze. Dizze âldste dokumintearre renêssânse skou fan Fryslân is ienfâldich, mar ferfine: pilasters op de baseleminten oan de sydkanten en in brede kroanlist mei wapenskylden. Dizze ha lange tiid ûnder aardich wat fervelagen ferskûle sitten, mar by restauraasje kamen ûnder kalk- en fervelagen perfekte wapens foar it ljocht: oan de lofterkant dy fan Schwarzenberg en Herbelstadt en rjochts Walta en Roorda.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Hendrik van Kampen

Webshop

Mogelijk hebben de volgende produkten uit onze webshop ook uw interesse. Deze produkten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.