Alles oer Warns
NederlandsDuitsEngels
Nieuwe encyclopedie van Fryslân voor slechts € 29,90 incl. verzenden!

Aanbieding: Nieuwe encyclopedie van Fryslân voor slechts € 29,90 incl. verzenden!

Bijna 8 kilogram aan kennis over Friesland! Wees er snel bij want op is op.

De Nieuwe Encyclopedie van Fryslân is een onmisbare aanvulling in de boekenkast voor iedereen die gek is van Fryslân en meer wil weten van deze provincie. Op 15 september 2016 verscheen de vierdelige encyclopedie die rond de 3000 pagina’s telt, 11.000 trefwoorden bevat en ruim 8 kilo weegt. De encyclopedie staat bomvol actuele kennis over Fryslân en is een echte pageturner geworden.

Voor al diegenen die dit standaardwerk over Fryslân altijd al hadden willen hebben! Nu voor een wel heel speciaal prijsje! Maar let op! Op = Op!

| Prijs inclusief verzenden: € 29,90

Alles oer Warns


Deel:

-

-

Warns

Warns

Yn it Súdwesten fan Fryslân, noch gjin fiif kilometer eastlik fan Starum leit Warns. In langhalich lintdoarp dat rint fan it Johan Willem Frisokanaal oant Laaksum oan de Iselmar. It doarp leit op in sânrêch út de iistiid. De buorskippen Laaksum en Skarl hearre offisjeel by Warns. It doarp telt sa`n achthûndert ynwenners.

Skiednis
Yn 1345 barde flakby de Slach by Warns, in fjildslach tusken greve Willem IV fan Hollân en de Friezen. Greve Willem IV stiek mei in float út Inkhuzen wei de Sudersee oer. Tegearre mei syn omke Jan de Beaumont woe er dy ûnbeskamme Friezen in leske leare. De greve hie lykwols net rekkene op in oanfal fan de pleatslike befolking fan Warns. De Friezen, wend oan it wetter en de modder, fersloegen de Hollânske adel. Greve Willem kaam dêrby om it libben. De troepen fan Jan de Beaumont flechten doe`t se oer de nederlaach hearden.

De Hollânske ridders waarden ferslein op de dyk fan Skarl nei Warns. Dy dyk wurdt dêrom ek wol de ferkearde wei neamd. Sûnt 1945 wurdt de Slach by Warns alle jierren betocht.

Warns wie yn de 17e en 18e ieu foaral in doarp fan seelju. Yn it begjin fan de 18e ieu stiene der noch acht kapiteinswenten. Dy seelju fearen op Noarwegen en de Eastsee. Warns ferlear oan belang doe`t de skipfeart yn de 19e ieu him yn Hollân konsintrearre.

Bysûnderheden
De betinking fan de Slach by Warns bart elk jier yn septimber, by it Reaklif. Op it plak dêr`t in swerfstien leit mei it opskrift 'Leaver dea as slaaf'.

Likernôch yn `e midden fan it langhalige doarp stiet de Johannes de Doopertsjerke. Dy tsjerke is boud yn 1682. De dowestiennen toer datearret lykwols út de 12e ieu. It ynterieur fan de tsjerke makket in besite oan dat gebou tige de muoite wurdich: in prachtige preekstoel, in dooptún en trije hearebanken út likernôch 1700. Ien fan dy banken draacht it wapen fan Starum.

Wenje en libje
Warns hat in multyfunksjonele akkommodaasje (MFA) mei dêryn twa basisskoallen, in pjutteboartersplak, berne-opfang en in sportseal. Ek de thússoarch en in fysioterapypraktyk meitsje gebrûk fan dat nije gebou. De Janke Tromp Hoeve organisearret dêr alle dagen aktiviteiten foar âlderen.

Út Warns wei farre wettersportrekreanten, troch it Johan Willem Frisokanaal, yn in sucht troch de Geau nei de Moarre, ien fan de âldste marren fan Fryslân. Ek de Iselmar leit deunby Warns. It is dan ek gjin wûnder dat it doarp wol seis jachthavens hat.

© Gemeente Sudwest Fryslân

Histoarje fan Warns

Warns leit súdlik fan it Johan Frisokanaal útstrekt oer in lingte fan wol twa en in heale kilometer, al hat de lêste kilometer in iepen karakter mei in frij losse bebouwing fan foaral pleatsen. It doarp leit op in sânrêch út de iistiid dy’t hjir en dêr heger rikt dan sân meter.

Fanâlds is it doarp ferdield yn trijen: ‘t Noard, Tsjerkebuorren en ‘t Súd. De bebouwing is op twa plakken ta kearnen fertichte. Oan de noardkant by it kanaal hat de streek him ta kom ûntwikkele mei oan de westlike kant in opmerklike strook meast âlde efterbebouwing en in relatyf flinke haven.

Der wennen yn Warns net allinne boeren, mar ek skippers, foaral yn de 18e ieu. Oan de oare kant fan de trochgeande dyk en oan it kanaal hat de súvelfabryk in funksje foar de wetterrekreaasje krigen. Dêr is in jachthaven groeven. Yn it midden fan dit doarpspart stiet de ienfâldige minniste tsjerke en oan de eastlike flank is koart nei de oarloch in moaie roomske kapel boud. De measte nijbou nei de oarloch kaam by dizze kearn terjochte. In kilometer súdliker leit by de krusing mei de Himmelumerdyk de twadde kearn by de âlde tsjerke. Oan de noardkant steane tsjinoer elkoar de eardere skoalle (1900) en de grifformearde tsjerke, no kultureel sintrum. Deunby de krusing steane wat âlde huzen, wêrfan inkele fan it type kommandeurshûs.

De tsjerke is net âld, mar de dowestiennen toer is út de 12e ieu. De tsjerke – sa fertelt de stichtingsstien – is boud yn 1682. Yn de súdlike gevel sit in yngong mei in omlisting mei de namme fan de grytman fan Hemelumer Oldeferd en in byldhoude oeil-de-boeuf, in okse-each.
De dekorative toer hat sparfjilden mei rûnbôgefriezen en rûnbôgefinsters. De galmgatten binne fernijd. It ynterieur befettet in moaie preekstoel, in doophek en boppedat trije hearebanken fan 1700 hinne wêrfan ien it wapen fan Starum hat. Administratyf hearre it eardere doarp Skarl en Laaksum by Warns.

Tekst: © NoordBoek - Peter Karstkarel • Foto: © Marica van der Meer

Webshop

Mogelijk hebben de volgende producten uit onze webshop ook uw interesse. Deze producten worden u aangeboden in samenwerking met diverse uitgeverijen, erfgoedinstellingen en fotografen.

Hemelumer Oldeferd en Noordwolde in de atlas van Eekhoff

Hemelumer Oldeferd en Noordwolde in de atlas van Eekhoff

Hemelumer Oldeferd en Noordwolde in de atlas van Schotanus

Hemelumer Oldeferd en Noordwolde in de atlas van Schotanus